Άρθρα

Γράμμα ενός γιατρού από τη Βόρεια Ιταλία

Αυτή είναι η ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα ενός εντατικολόγου γιατρού, του Δρ. Daniele Macchini, εργαζόμενου στη ΜΕΘ του νοσοκομείου Humanitas Gavazzeni του Μπέργκαμο, που βρίσκεται στην καρδιά της σοβαρής επιδημίας στην Βόρεια Ιταλία. Αξίζει να διαβαστεί  μέχρι το τέλος.

Μετά από πολλή σκέψη για το αν και τι να γράψω για το τι συμβαίνει σε εμάς, ένιωσα ότι η σιωπή δεν ήταν υπεύθυνη στάση.

Θα προσπαθήσω λοιπόν να μεταφέρω στους ανθρώπους μακρυά από την δική μας πραγματικότητα αυτό που ζούμε στο Μπέργκαμο στις ημέρες αυτές της πανδημίας του Covid-19. Κατανοώ την ανάγκη να μην δημιουργηθεί πανικός, αλλά ανατριχιάζω στην ιδέα να μη φτάσει στους ανθρώπους το μήνυμα της επικινδυνότητας του τι συμβαίνει εδώ.

Παρακολούθησα ο ίδιος με κάποια έκπληξη την αναδιοργάνωση ολόκληρου του νοσοκομείου την περασμένη εβδομάδα, όταν ο σημερινός εχθρός μας (σημ.μετ: Covid-19) βρισκόταν ακόμα στις σκιές: οι θάλαμοι αργά «αδειάζονταν», οι εκλεκτικές δραστηριότητες διακόπτονταν, η εντατική φροντίδα ελευθερώθηκε για να ελευθερώσουν όσο το δυνατόν περισσότερα κρεβάτια.

Όλος αυτός ο ταχύς μετασχηματισμός έφερε μια ατμόσφαιρα σιωπής και σουρεαλιστικού κενού στους διαδρόμους του νοσοκομείου, αν και δεν καταλαβαίναμε ακόμα, γιατί περιμέναμε έναν πόλεμο που δεν είχε ξεκινήσει και πολλοί (συμπεριλαμβανομένου και εμού) δεν ήταν τόσο σίγουροι ότι θα έρχονταν ποτέ με τέτοια αγριότητα.

Θυμάμαι ακόμα τη βάρδιά μου πριν από μία εβδομάδα όταν περίμενα τα αποτελέσματα μιας εξέτασης δείγματος. Όταν το σκέφτομαι, το άγχος μου για μια πιθανή θετική περίπτωση φαίνεται σχεδόν γελοίο και αδικαιολόγητο, τώρα που έχω δει τι συμβαίνει.

Λοιπόν, η κατάσταση είναι τώρα, το λιγότερο δραματική.

Ο πόλεμος έχει κυριολεκτικά ξεσπάσει και οι μάχες είναι αδιάκοπες μέρα και νύχτα. Αλλά τώρα η ανάγκη για κρεβάτια είναι παραπάνω από δραματική. Το ένα μετά το άλλο τα τμήματα που είχαν αδειάσει, γεμίζουν με εντυπωσιακό ρυθμό.

Οι πίνακες με τα ονόματα των ασθενών, διαφορετικών χρωμάτων, ανάλογα με τη μονάδα λειτουργίας, είναι τώρα όλα κόκκινα και αντί για χειρουργική επέμβαση, βλέπουμε τη διάγνωση, η οποία είναι πάντα η ίδια: αμφοτερόπλευρη διάμεση πνευμονία.

Τώρα, εξηγήστε μου ποιος ιός της γρίπης προκαλεί μια τόσο γρήγορα επιδεινούμενη δραματική κατάσταση. Και ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι που καυχιούνται ότι δεν φοβούνται να αγνοούν τις οδηγίες, διαμαρτυρόμενοι επειδή η συνήθης ρουτίνα τους «προσωρινά» τίθεται σε αμφισβήτηση, η επιδημιολογική καταστροφή συμβαίνει τώρα.

Και δεν υπάρχουν πια χειρουργοί, ουρολόγοι, ορθοπεδικοί, είμαστε μόνο γιατροί, που γίνονται ξαφνικά μέρος μιας ενιαίας ομάδας για να αντιμετωπίσουν αυτό το τσουνάμι που μας έχει συγκλονίσει.

Τα κρούσματα  πολλαπλασιάζονται, φτάνουμε σε επίπεδο 15-20 εισαγωγών ανά ημέρα, όλες για τον ίδιο λόγο. Τα αποτελέσματα των επιχρισμάτων έρχονται τώρα το ένα μετά το άλλο: θετικό, θετικό, θετικό.

Ξαφνικά, το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών καταρρέει.

Αιτίες προσέλευσης πάντα οι ίδιες. Πυρετός και δυσκολία στην αναπνοή, πυρετός και βήχας, αναπνευστική ανεπάρκεια. Οι ακτινολογικές γνωματεύσεις πάντα οι ίδιες.

Αμφοτερόπλευρη διάμεση πνευμονία, αμφοτερόπλευρη διάμεση πνευμονία, αμφοτερόπλευρη διάμεση πνευμονία.

Όλοι για νοσηλεία.

Κάποιοι που έχουν ήδη διασωληνωθεί  μεταφέρονται στην Εντατική Θεραπεία. Για άλλους είναι πολύ αργά…

Κάθε αναπνευστήρας ισοδυναμεί με χρυσάφι: όσοι βρίσκονται σε χειρουργικές αίθουσες που έχουν αναστείλει τη μη επείγουσα δραστηριότητα τους, χρησιμοποιούνται. Γίνονται χώροι εντατικής θεραπείας, οι οποίοι πριν δεν υπήρχαν.

Το προσωπικό έχει εξαντληθεί. Είδα την κούραση σε πρόσωπα που μέχρι πριν δεν την είχαν γνωρίσει, παρά τον ήδη εξαντλητικό φόρτο εργασίας που είχαν.

Είδα μια αλληλεγγύη από όλους μας, από όσους μέχρι σήμερα δεν είχαμε καταφέρει να πάμε στους συναδέλφους της εσωτερικής παθολογίας για να ρωτήσουμε “τι μπορώ να κάνω τώρα για σας;”

Γιατροί που μετακινούν κρεβάτια και μεταφέρουν ασθενείς, γιατροί που χορηγούν φάρμακα, αντί των νοσηλευτών. Οι νοσοκόμες με δάκρυα στα μάτια τους, επειδή δεν μπορούμε να τους σώσουμε όλους. Οι ζωτικές παράμετροι πολλών ασθενών, αποκαλύπτουν ένα ήδη προκαθορισμένο πεπρωμένο.

Δεν υπάρχουν περισσότερες βάρδιες, περισσότερες ώρες δουλειάς. Η κοινωνική ζωή αναστέλλεται για εμάς. Δεν βλέπουμε πλέον τις οικογένειές μας με το φόβο ότι θα τους μολύνουμε. Μερικοί από εμάς έχουν ήδη μολυνθεί παρά τα πρωτόκολλα.

Μερικοί από τους συναδέλφους μας που έχουν μολυνθεί, έχουν επίσης μολυσμένους συγγενείς και κάποιοι από τους συγγενείς τους, ήδη αγωνίζονται μεταξύ ζωής και θανάτου.

Επομένως, να είστε υπομονετικοί, δεν μπορείτε να πάτε στο θέατρο, τα μουσεία ή το γυμναστήριο.

Προσπαθήστε να δείξετε οίκτο για τις μυριάδες των ηλικιωμένων που μπορείτε να εξοντώσετε.

Προσπαθούμε απλώς να γίνουμε χρήσιμοι. Θα πρέπει να κάνετε το ίδιο. Επηρεάζουμε τη ζωή και το θάνατο κάποιων ανθρώπων. Εσείς με τη σειρά σας, πολλών περισσότερων.

Παρακαλώ μοιραστείτε αυτό το μήνυμα. Πρέπει να το διαδώσουμε, για να αποφευχθεί αυτό που συμβαίνει εδώ να επεκταθεί σε όλη την Ιταλία.

Τελειώνω λέγοντας ότι πραγματικά δεν καταλαβαίνω αυτόν τον «πόλεμο πανικού». Ο μόνος λόγος πανικού που βλέπω είναι η έλλειψη μάσκας, αλλά δεν υπάρχει πια μάσκα για πώληση.

Δεν έχουμε πολλές μελέτες, αλλά ο πανικός δεν είναι πολύ χειρότερο πράγμα από την παραμέληση και την απροσεξία κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας επιδημίας;

Πηγή: New York Post

Είναι πολιτικό ζήτημα ο κορωνοϊός;

Είναι ζήτημα ατομικής ευθύνης η πρόληψη του κορωνοϊού ισχυρίζονται τα κυβερνητικά στελέχη, το πολιτικό προσωπικό, οι δημοσιογράφοι και ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Πρόκειται για μισή αλήθεια και συχνά η μισή αλήθεια είναι χειρότερη από ψέμα. Προφανώς μια επιδημική κρίση απαιτεί και την ατομική ευθύνη. Αλλά δεν αρκεί. Ένας επιθετικός ιός, με χιλιάδες θύματα σε λίγους μήνες και άγνωστη εξέλιξη, δεν είναι ένα σκέτα ταξικό ζήτημα. Η διαχείρισή του όμως είναι πολιτική. Και δεν μπορούμε να κρύβουμε την πολιτική διάσταση κάτω από το χαλάκι της ατομικής ευθύνης.

Πού συνίσταται λοιπόν η πολιτική και ταξική διάσταση της διαχείρισης της επιδημικής κρίσης;

Πρώτον. Τα νοσοκομεία λειτουργούν ήδη στο κόκκινο εδώ και χρόνια, με τρομακτικά κενά, ελλείψεις προσωπικού και υποδομής, οριακούς προϋπολογισμούς και προσωπικό που είναι σε μόνιμη κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Μια υγειονομική κρίση θα έθετε εν αμφιβόλω ακόμα και ένα εύρωστο και σφριγηλό σύστημα υγείας. Πολύ περισσότερο, το σημερινό -ένα βήμα πριν την κατάρρευση- σύστημα υγείας, είναι σαφές ότι δεν θα αντέξει την επιδημική κρίση.

Ένα πούλμαν προσκυνητών από την Ηλεία στους Αγίους Τόπους, έθεσε εκτός λειτουργίας το μεγαλύτερο νοσοκομείο της Δυτικής Ελλάδας, το ΠΓΝΠ, νοσοκομείο αναφοράς για τον κορωνοϊό.

Στην Ιταλία χθες διέρρευσε από τους αναισθησιολόγους της Λομβαρδίας ότι οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας θα δώσουν προτεραιότητα στους νεότερους που έχουν επιστημονικά περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης. Φτάσαμε στον 21ο αιώνα, αλλά ο κοινωνικός κανιβαλισμός ξαναμπαίνει στην ημερήσια διάταξη, στην καρδιά της πολιτισμένης Ευρώπης.

Στην Ελλάδα οι ΜΕΘ είναι ήδη κορεσμένες, με ένα μόνο κρεβάτι να καταλαμβάνεται από κρούσμα του ιού Covid-19. Τι θα γίνει σε τυχόν αύξηση των κρουσμάτων;

Η επιδημική έξαρση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με ένα σύστημα υγείας που ήδη σε κανονικές συνθήκες λειτουργεί στο όριό του, διαλυμένο πλέον από τις πολιτικές που χτύπησαν ανελέητα τον κοινωνικό χαρακτήρα του.

Αυτό είναι πολιτικό ζήτημα.

Δεύτερον. Συμφωνούν όλοι ότι το κλείσιμο σχολείων θα βοηθήσει στην χρονική καθυστέρηση της εξάπλωσης της επιδημίας. Το τεράστιο πρόβλημα στο γενικό κλείσιμο των σχολείων είναι κοινωνικό: πού θα μείνουν τα παιδιά, ειδικότερα των μικρότερων ηλικιών.

Θέματα σχετικά με την κάλυψη της διδακτέας ύλης είναι δευτερεύοντα.

Υπάρχει στα αλήθεια δυνατότητα γενικευμένων και πολυήμερων γονικών αδειών σε μια τέτοια περίπτωση; Όταν στον σημερινό ιδιωτικό τομέα ακόμα και οι άδειες εγκυμοσύνης είναι υπό αίρεση;

Ο αγριανθρωπισμός στην ιδιωτική αγορά εργασίας είναι ο απόλυτος και μοναδικός κανόνας.

Το γενικό κλείσιμο σχολείων, ενώ θα μπορούσε να συμβάλει στην πιο ομαλή κατανομή της εξάπλωσης της επιδημίας στον χρόνο, προσκρούει σε αυτήν ακριβώς την κατάσταση της αγοράς εργασίας. Η νομοθεσία μπορεί να προβλέπει άδεια μετ’ αποδοχών σε ειδικές και έκτακτες περιστάσεις, αλλά ο πραγματικός συσχετισμός δύναμης και οι κυβερνητικές προτεραιότητες, κάνουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο απίθανο.

Και αυτό είναι επίσης ένα πολιτικό ζήτημα.

Τρίτον. Επίσης συμφωνούν όλοι ότι τα ποσοστά θνησιμότητας του Covid-19 αυξάνονται στις ευπαθείς ομάδες (πνευμονοπαθείς, καρδιοπαθείς, διαβητικοί, καρκινοπαθείς κλπ). Η μόνη λύση προληπτικά είναι να μείνουν σπίτι τους.

Ένα μεγάλο ποσοστό όμως εργασιακά ικανών αλλά υγειονομικά ευπαθών ομάδων πηγαίνει στη δουλειά του, κυκλοφορεί σε μέσα μεταφοράς, μπαίνει σε μετρό, συνωστίζεται σε χώρους εργασίας ή εξυπηρέτησης.

Υπάρχει δυνατότητα άδειας με πλήρεις αποδοχές για τους ευπαθείς εργαζόμενους; Όταν ξέρουμε ότι υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι που «απαγορεύεται να αρρωστήσουν» γιατί ρισκάρουν την ίδια τους τη δουλειά; Όταν οι ιδιωτικές εταιρείες ήδη ξεκίνησαν να υποχρεώνουν υπαλλήλους με γρίπη να πάρουν πολυήμερη κανονική άδεια ή και άδεια άνευ αποδοχών;

Σε αυτή την εργασιακή ζούγκλα μπορούν να προστατευθούν οι εργαζόμενες ευπαθείς ομάδες, μένοντας στο σπίτι τους, χωρίς να ρισκάρουν τη θέση εργασίας τους και τον οικογενειακό τους προγραμματισμό;

Μπορεί η κυβέρνηση, το κράτος, η συντεταγμένη πολιτεία να εγγυηθεί την προστασία τους; Ή προτιμά να τα αφήνει όλα στο αόρατο χέρι της αγοράς;

Και αυτό είναι ένα πολιτικό ζήτημα.

Τέταρτον. Μια γενικευμένη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας θα είναι καταστροφική για πλήθος επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών. Αντικειμενικά, πολλοί τομείς της οικονομίας θα χτυπηθούν. Από τις μεταφορές και τον τουρισμό μέχρι τις εμπορικές επιχειρήσεις και τον τομέα εστίασης και διασκέδασης, η οικονομική δραστηριότητα αναπόφευκτα θα πληγεί.

Μπορεί το κράτος να εγγυηθεί σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή και ελεύθερους επαγγελματίες ότι αυτή η μείωση της οικονομικής δραστηριότητας δεν θα είναι σε βάθος χρόνου καταστροφική;

Τα μέτρα που ανακοίνωσε το οικονομικό επιτελείο δεν είναι καν ασπιρίνες απέναντι στον κορωνοϊό. Είναι απλώς μια μικρή αναβολή της είσπραξης των δημοσίων εσόδων. Απαιτούνται μεγάλες φοροαπαλλαγές και ελαφρύνσεις, όχι σκέτα διευκολύνσεις σε αποπληρωμές. Οι εργαζόμενοι που θα πληγούν χρειάζονται οικονομική ενίσχυση και η κοινωνία χρειάζεται οριζόντια μείωση της έμμεσης φορολογίας.

Μπορεί να γίνει αυτό ή προσκρούει στην απαίτηση των δανειστών για υψηλά και αιματηρά πρωτογενή πλεονάσματα; Όταν η χώρα μονίμως συμμορφώνεται σε αυτές τις απαιτήσεις, μπορεί να προστατεύσει όσους πληγούν οικονομικά από μια γενικευμένη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας;

Η απάντηση είναι και αυτή πολιτικό ζήτημα

Πέμπτον. Η μείωση των ρυθμών ανάπτυξης και των οικονομικών μεγεθών θα είναι σημαντική σε όλο τον κόσμο. Ήδη τη Δευτέρα σημειώθηκε κατάρρευση σε χρηματιστηριακές αξίες και τιμές πετρελαίου και οι προβλέψεις για τους ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας είναι μαύρες.

Στην Ελλάδα, από το τελευταίο τρίμηνο του 2019, πριν την εμφάνιση του κορωνοϊού καταγράφτηκε ραγδαία πτώση της ανάπτυξης, γελοιοποιώντας τις προσδοκίες της αγοράς και των ΜΜΕ ότι με …τον Μητσοτάκη η ελληνική οικονομία θα εκτιναχτεί σαν συμπιεσμένο ελατήριο.

Οι αναλυτές ξεκίνησαν να μετρούν την επίπτωση του Covid-19 στην οικονομική επιβράδυνση, το κόστος που θα έχουν τυχόν μέτρα όπως εργασία από το σπίτι, γενικές άδειες μετ’ αποδοχών, κλείσιμο σχολείων, χώρων συγκέντρωσης κλπ.

Είναι κοινό μυστικό ότι τα πιο αυστηρά μέτρα για τον περιορισμό του ρυθμού εξάπλωσης του ιού, βρίσκουν απέναντί τους το οικονομικό κυβερνητικό επιτελείο, τους μεγαλόσχημους εκπρόσωπους της αγοράς, το ιδιωτικό κεφάλαιο. Ανησυχούν για τις επιπτώσεις των υγειονομικά αναγκαίων αποφάσεων στην οικονομία.

Μετρούν και ξαναμετρούν, και αποφαίνονται ότι το κόστος από γενικευμένα μέτρα προστασίας του πληθυσμού θα είναι μεγάλο.

Από την άλλη μεριά της ζυγαριάς όμως, βρίσκονται ανθρώπινες ζωές.

Είναι προτιμότερα αυστηρά μέτρα σήμερα έστω και με οικονομικό κόστος, ή αντίθετα, διαχείριση στο όριο, μέτρα με το σταγονόμετρο, αποφάσεις που αναβάλλονται για αύριο, φέρνοντας έτσι την πιθανότητα μιας επιδημικής κρίσης πιο κοντά;

Οι προτεραιότητες σε αυτό το δίλημμα είναι και αυτές πολιτική υπόθεση.

Έκτον. Η ατομική ελευθερία, η τόσο θεοποιημένη στον καπιταλισμό δεν είναι από μόνη της μέτρο της κοινωνικής απελευθέρωσης και της ανθρώπινης προόδου. Η ελευθερία, σύμφωνα με μια άλλη κοσμοθεωρία, είναι η γνώση της αναγκαιότητας. Δεν είναι η ατομική δυνατότητα να κάνεις ή να μην κάνεις κάτι. Ο τρόπος που έχουμε μάθει να ορίζουμε την ελευθερία στην περίπτωση μιας υγειονομικής κρίσης μπορεί να γίνει καταστροφικός.

Η περίπτωση της Ιταλίας αποδεικνύει ότι η αγνόηση μέτρων πρόληψης και προστασίας είναι εγκληματική. Προφανώς και δεν συνιστά πολιτική ή κοινωνική ανυπακοή, παρά τις απόπειρες μαρξιστών της δεκάρας να κερδίσουν δέκα λεπτά διεθνούς δημοσιότητας.

Το κοινωνικό μας σύστημα υποβαθμίζει διαρκώς το κοινό καλό, το συλλογικό συμφέρον, την ευθύνη για τον άλλο και ειδικά την ευθύνη για τις ευπαθείς ομάδες.

Έχουμε στα αλήθεια μια κοινωνία που έμαθε να νοιάζεται για τον διπλανό, τον άλλον, τον αδύναμο, τον ηλικιωμένο, τον ευάλωτο; Ή αντίθετα έχουμε μια κοινωνία που καθημερινά διαπαιδαγωγείται στο μότο «ο θάνατός σου η ζωή μου»;

Η κοινωνία διαπαιδαγωγείται σκληρά, απάνθρωπα, καθημερινά, επί μακρόν και συντεταγμένα στο θατσερικό μότο «δεν υπάρχουν κοινωνίες, υπάρχουν μόνο άτομα».

Αυτά όμως είναι τα δόγματα των αρίστων που κυβερνούν. Με αυτά διαπαιδαγωγείται η κοινωνία. Και σήμερα της ζητείται ξάφνου να επιδείξει υπευθυνότητα, υπεύθυνη συλλογική συμπεριφορά, ενσυναίσθηση.

Αυτή είναι η πεμπτουσία του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Με νοιάζει ο εαυτός μου, όχι ο διπλανός μου. Πολύ περισσότερο όχι ο αδύναμος διπλανός μου.

Και αυτό δεν είναι σκέτα ένα πολιτικό ζήτημα. Είναι και πολιτικό, και ηθικό και ιδεολογικό.

Σημαίνουν όλα τα παραπάνω ότι η ατομική ευθύνη δεν παίζει ρόλο;

Προφανώς και κατηγορηματικά όχι.

Αλλά δεν μπορούμε πια να κρύβουμε τις πολιτικές και κοινωνικές πλευρές της επιδημίας κάτω από το χαλί.

Γράμμα ενός γιατρού σε κατ’ οίκον περιορισμό λόγω κορωνοϊού

Προς τους κύριους Μητσοτάκη, Κικίλια, Τσίπρα, Ξανθό, Πολάκη

Η πρόσφατη έξαρση της επιδημίας του κορωνοϊού στην περιοχή μας, στη Δυτική Ελλάδα, μετά το ένατο καταγεγραμμένο κρούσμα και τη σχετική αναστάτωση που προκλήθηκε, φέρνει στην επιφάνεια τις  ανεπάρκειες του δημόσιου συστήματος υγείας και υπογραμμίζει και την άμεση και επιτακτική ανάγκη λήψης έκτακτων μέτρων ενίσχυσής του.

Το νοσοκομείο του Ρίου (ΠΓΝΠ), νοσοκομείο αναφοράς για τον κορονοϊό και απ’ τα μεγαλύτερα της χώρας, κυριολεκτικά παρέλυσε από την Τρίτη 3/3/2020 μετά την έκθεση πολλών εργαζομένων στον 66χρονο ασθενή από την Αμαλιάδα. Το 1/5 των γιατρών της Παθολογικής κλινικής τέθηκε σε καραντίνα. Η επακόλουθη αθρόα προσέλευση ασθενών  προς εξέταση και πιθανή νοσηλεία προκάλεσε κυριολεκτικά έμφραγμα στη λειτουργία του νοσοκομείου, με τους εναπομείναντες γιατρούς να επιβαρύνονται ακόμα περισσότερο.

Η κατάσταση όσον αφορά τη στελέχωση είναι ενδεικτική. 55 κενές οργανικές θέσεις μόνιμων γιατρών, 110 ειδικευόμενων και 175 νοσηλευτών. Η πρόσφατη έκτακτη προκήρυξη του ΕΟΔΥ για τριμηνίτες συμβασιούχους (των 600 ευρώ), περιλαμβάνει 6 θέσεις νοσηλευτών και 3 γιατρών (παθολόγος ή λοιμωξιολόγος ή  πνευμονολόγος).

Σταγόνα στον ωκεανό.

Προηγήθηκε η πολυαναμενόμενη προκήρυξη 950 σχεδόν μόνιμων γιατρών πανελλαδικά της 07/02/20 (βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από ενάμιση χρόνο). Για το δικό μας νοσοκομείο αναφοράς για τον κορωνοϊό προβλέπει τρεις θέσεις λιγότερες (!) από την αρχική προκήρυξη του καλοκαιριού (2 θέσεις λιγότερες ΜΕΘ και 1 θέση λιγότερη Αναισθησιολόγου, πρόκειται για ειδικότητες πρώτης γραμμής).

Οι λειτουργικές – πραγματικές ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες απ’ αυτές που αποτυπώνονται στο ξεπερασμένο οργανόγραμμα του νοσοκομείου, μιας και τα τελευταία χρόνια της κρίσης έχει αυξηθεί κατακόρυφα (τουλάχιστον 35%) η προσέλευση και νοσηλεία ασθενών καθώς και ο κύκλος κλινικών δραστηριοτήτων με ανάπτυξη νέων τμημάτων.

Η ανεπάρκεια ιατρονοσηλευτικού προσωπικού δεν αναπληρώνεται σε καμία περίπτωση ούτε με τους «παρατασιακούς» ειδικευόμενους ούτε με τους επικουρικούς συμβασιούχους και τα προγράμματα του ΟΑΕΔ που ανακυκλώνουν την ανεργία κάθε λίγους μήνες.

Η υποστελέχωση αντικειμενικά οδηγεί σε υπερεργασία και υπερεφημέρευση με άμεσο αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητας περίθαλψης των ασθενών. Γιατροί και νοσηλευτές εξουθενωμένοι, χιλιάδες χρωστούμενα ρεπό και κανονική άδεια ετών, αλλεπάλληλες βάρδιες χωρίς ανάσα. Εφημερίες κλινικών με μόλις 2 νοσηλευτές για 32 ασθενείς, νυχτερινές βάρδιες με μόνο 1 νοσηλευτή ανά κλινική. Εφημερίες ειδικευόμενων έως και 15 το μήνα. Ειδικευόμενοι παθολογίας που λόγω ελλείψεων αποσπώνται ή εφημερεύουν στην Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού Οστών, στην Αιματολογική, στη Νεφρολογική, ή στη Γαστρεντερολογική.

Η εικόνα που επικρατεί μετά από κάθε γενική εφημερία θυμίζει πεδίο μάχης, με τους ασθενείς να νοσηλεύονται σε ράντζα πέραν του διαδρόμου των επειγόντων και της Βραχείας Νοσηλείας, ακόμα και σε εξεταστικά box. Οι εισαγωγές ασθενών στην παθολογική, ειδικά τις Δευτέρες και μετά από δύο συνεχόμενες γενικές εφημερίες, ξεπερνούν πολλές φορές τις 60-70,  κατακλύζουν ως φιλοξενίες όλες σχεδόν τις κλινικές και τους ορόφους του νοσοκομείου, λόγω έλλειψης χώρων και θαλάμων.

Το νοσοκομείο λειτουργεί καθημερινά σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αυτός είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.

Αυτόνομο τμήμα επειγόντων περιστατικών (ΤΕΠ) δεν υφίσταται καθώς εκκρεμούν από τον Απρίλιο του 2018 οι προσλήψεις 9 μόνιμων γιατρών. Έως τώρα έχει αναλάβει καθήκοντα μόνο η Διευθύντρια του τμήματος, ενώ ήδη εργάζονται  δύο συνάδελφοι με οργανική θέση και μια επικουρική παθολόγος. Το ΤΕΠ με βάση τα επίσημα στοιχεία του 2019 δέχθηκε συνολικά 91.522 ασθενείς, 7.626 ανά μήνα, 500 περίπου ανά γενική εφημερία. Τους τελευταίους μήνες γίνεται προσπάθεια επαναλειτουργίας οργανωμένου τμήματος διαλογής και ταχείας διακίνησης, καθώς οι γενικοί γιατροί που είχαν αποσπαστεί από Κέντρα Υγείας της περιοχής για το ιατρείο αυτό, επέστρεψαν στις θέσεις τους.

Το νοσοκομείο εφημερεύει τέσσερις φορές την εβδομάδα και τις υπόλοιπες τρεις το νοσοκομείο του Αγίου Ανδρέα, που βρίσκεται σε πολύ δυσμενέστερη θέση όσον αφορά τη στελέχωση και τον εξοπλισμό. Η υπολειτουργία των νοσοκομείων της ευρύτερης περιφέρειας, η έλλειψη εξειδικευμένων τμημάτων και κλινικών (αξονικός, μαγνητικός, ψυχιατρική, λοιμωξιολογική μονάδα, νευροχειρουργική, θωρακοχειρουργική, αγγειοχειρουργική, επεμβατική ακτινολογία και καρδιολογία κτλ), επιβαρύνει περαιτέρω τη λειτουργία των δύο νοσοκομείων της Πάτρας.

Μόνο στο Ρίο διακομίζονται με το ΕΚΑΒ 300 περίπου ασθενείς μηνιαίως από τα Νοσοκομεία Αιγίου, Καλαβρύτων, Αμαλιάδας, Πύργου, Αγρινίου, Μεσολογγίου, Ζακύνθου και Κεφαλλονιάς. Μάλιστα σε περιόδους αναστολής λειτουργίας κλινικών της περιφέρειας λόγω αδειών του προσωπικού, γίνονται διακομιδές ακόμα και από νοσοκομεία της Καλαμάτας, Κυπαρισσίας και Άμφισσας. Το Ρίο επωμίζεται πρόσθετα και τη νοσηλεία των ασθενών που βρίσκονται υπό προσωρινή κράτηση ή εκτίουν την ποινή τους στις φυλακές του Αγίου Στεφάνου, καθώς είναι το μοναδικό που διαθέτει ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο.

Η Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), χωρητικότητας συνολικά 10 κλινών είναι διαρκώς κορεσμένη, όπως και η ΜΑΦ Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (3 κλίνες που χρησιμοποιούνται ως κλίνες ΜΕΘ), με αποτέλεσμα να υπάρχουν ασθενείς διασωληνωμένοι, υπό μηχανικό αερισμό, που νοσηλεύονται σε κοινούς θαλάμους νοσηλείας, στην αίθουσα Αναζωογόνησης των Επειγόντων και στην αίθουσα Ανάνηψης των χειρουργείων. Σε αρκετές εφημερίες λόγω έλλειψης αναπνευστήρων έχει χρειαστεί να γίνει ακόμα και χειροκίνητος αερισμός ασθενών με συσκευή ambu για αρκετή ώρα.  Από τον Μάιο του 2018 λόγω κινητοποίησης των εργαζομένων, υπήρξε δέσμευση της τότε πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας για εκταμίευση 300.000 ευρώ ώστε να ανοίξουν οι 6 πρόσθετες κλίνες της ΜΕΘ που παραμένουν κλειστές.

Ακόμα περιμένουμε.

Ακόμα περιμένουμε και την έναρξη λειτουργίας της «εμβληματικής» Καρδιοχειρουργικής κλινικής, η οποία, όπως είχε δεσμευτεί δημόσια ο κ. Κικίλιας θα γινόταν το αργότερο έως το Πάσχα. Προφανώς δεν υπάρχει κανένας σοβαρός σχεδιασμός για την πρόσληψη του αναγκαίου πρόσθετου εξειδικευμένου προσωπικού, ούτε εξασφάλιση των απαραίτητων κρατικών κονδυλίων. Οι ασθενείς που χρήζουν επείγουσας, εντός δηλαδή λεπτών επέμβασης, συνεχίζουν να διακομίζονται στο κοντινότερο εφημερεύον νοσοκομείο των Ιωαννίνων ή της Αθήνας, χάνοντας πολύτιμο χρόνο.

Η κρατική χρηματοδότηση προς το νοσοκομείο διαρκώς μειώνεται τα τελευταία χρόνια με αποτέλεσμα αρκετές φορές ο προϋπολογισμός του έτους να εξαντλείται ήδη από το Νοέμβριο ή τον Οκτώβριο. Έτσι, γιγαντώνεται συνειδητά το απαράδεκτο καθεστώς των απογευματινών ιατρείων που ξεκινούν από τις 1μμ, για να «αυξηθούν τα ίδια έσοδα» του νοσοκομείου, κατευθείαν από την τσέπη των ασθενών.

Τα παραπάνω περιγράφουν μόνο κάποιες από τις πραγματικές πλευρές του νοσοκομείου που αποκαλείται «ναυαρχίδα» της υγείας από πανεπιστημιακούς και παράγοντες της περιοχής.

Αυτό το νοσοκομείο έχει μπει στην πρώτη γραμμή της μάχης για την αντιμετώπιση της επιδημίας στην περιοχή μας.

Από την Τετάρτη 4/3 λειτουργεί σε συνθήκες πολέμου. Με τον ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο αρνητικής πίεσης να έχει ήδη κορεστεί (μέγιστη χωρητικότητα πέντε ασθενείς), με διαδοχικές κλινικές (αρχικά η Οφθαλμολογική, μετέπειτα η ΩΡΛ) να επιτάσσονται για τη νοσηλεία ασθενών που νοσούν από κορονοϊό.

Με το ακτινολογικό των επειγόντων, που θα μπορούσε να εξυπηρετεί μόνο αυτούς τους ασθενείς, εκτός λειτουργίας. Με ελάχιστα διαθέσιμους φορητούς αναπνευστήρες και monitor για διασωλήνωση.

Χωρίς δυνατότητα εξέτασης δειγμάτων για κορονοϊό στο εργαστήριο και  ανάγκη καθημερινής μεταφοράς δειγμάτων στην Αθήνα με μεταφορική. Με ακύρωση των γενικών εφημεριών του και μεταφορά τους στο πολύπαθο νοσοκομείο του Άγιο Ανδρέα. Με σχέδια για μεταφορά προσωπικού από Κέντρα Υγείας και ΤΟΜΥ, για άνοιγμα του Νοσοκομείου Θώρακος που έχει κλείσει εδώ και χρόνια.

Το προσωπικό που με αυταπάρνηση και φιλότιμο προσπαθεί να ανταπεξέλθει σ’αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση, είναι εξουθενωμένο, με αναστολή των αδειών, σε διαρκή εφημερία και εγρήγορση και προσπαθεί απεγνωσμένα να καλύψει τα κενά που άφησαν οι κατ’ οίκον περιορισμένοι συνάδελφοί τους.

Κύριε Μητσοτάκη και Τσίπρα, βλέπετε που έχει οδηγήσει η πολιτική των περικοπών και της λιτότητας; Η εμμονική σας προσήλωση στην εφαρμογή των μνημονιακών δεσμεύσεων και των πρωτογενών πλεονασμάτων; Η λογική ότι τα Μνημόνια και οι απαιτήσεις των δανειστών είναι πάνω από τις ανάγκες της κοινωνίας και της Δημόσιας Υγείας;

Κύριε Ξανθέ και Πολάκη, θα συνεχίσετε να κοκορομαχείτε για το ποιος χρεώνεται τους λιγότερους νεκρούς από τη γρίπη; Βλέπετε τι συνεπάγονται στην πράξη οι μειώσεις της κρατικής χρηματοδότησης για την Υγεία που συνεχίστηκαν επί ημερών σας;

Κύριε Κικίλια, αυτό εννοούσατε όταν λέγατε ότι η χώρα είναι θωρακισμένη;

Θα προσλάβετε μόνιμο προσωπικό τώρα που το έχουμε ανάγκη και οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου που ψηφίσατε σας επιτρέπουν να άρετε τους Μνημονιακούς περιορισμούς;

Θα αυξήσετε άμεσα την κρατική χρηματοδότηση για τα νοσοκομεία ή εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι οι ειδικοί φρουροί και οι ιερείς είναι πιο χρήσιμοι και αναγκαίοι από τους γιατρούς και τους νοσηλευτές για την αντιμετώπιση της επιδημίας;

Αν δεν σκοπεύετε να κάνετε τίποτα απ’ τα παραπάνω, σας παρακαλούμε τουλάχιστον να έρθετε οι ίδιοι να βάλετε ένα χεράκι και να αφήσετε κατά μέρους τα παρηγορητικά χτυπήματα στην πλάτη μας.

Χορτάσαμε από παχιά λόγια.

Και ξέρετε τι είναι χειρότερο από όλα όσα σας περιγράφω;

Ότι η κατάσταση είναι αντίστοιχη σε όλα τα νοσοκομεία.

Με τα νοσοκομεία σε ασφυξία, τις δομές κορεσμένες, το προσωπικό εξουθενωμένο και το σύστημα στο χείλος της κατάρρευσης, ισχυρίζεστε ακόμα ότι η χώρα είναι θωρακισμένη μπροστά στην επιδημία;

Δημήτρης Ζιαζιάς, γιατρός του ΠΓΝΠ, σε κατ’ οίκον περιορισμό λόγω επαφής με κρούσμα κορωνοϊού

Ο κορωνοϊός ξεσκεπάζει κυβέρνηση και αντιπολίτευση και αποκαλύπτει την χρησιμότητα του δημοσίου συστήματος υγείας

Ανακοίνωση της ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ.

Η επιδημία του νέου κορωνοϊού που χτύπησε την πόρτα της χώρας μας αναδεικνύει μέσα σε λίγα 24ωρα όχι μόνο την ανικανότητα διαχείρισης τέτοιων κρίσεων απ’ τον κρατικό μηχανισμό και το πολιτικό προσωπικό αλλά και την χρεοκοπία του νεοφιλελεύθερου δόγματος ιδιωτικοποίησης της Υγείας και των δημόσιων αγαθών. Η ευθυγράμμιση του ΣΥΡΙΖΑ και η υιοθέτηση της «υπεύθυνης αντιπολίτευσης την δύσκολη ώρα της κρίσης», αποκαλύπτει ξεκάθαρα την συνενοχή και συνυπευθυνότητά του για το σημερινό χάλι της Δημόσιας Υγείας.

Εδώ και οχτώ μήνες, ο Υπ.Υγείας, ο ίδιος ο πρωθυπουργός και πλειάδα κυβερνητικών στελεχών και φανατικών οπαδών του ακραίου νεοφιλελευθερισμού, έχοντας στρωμένο το έδαφος από τους προηγούμενους που “μεροληπτούσαν υπέρ της Δημόσιας Υγείας”, είχαν βαλθεί να μας πείσουν για την ανωτερότητα της ιδιωτικής υγείας απέναντι στη δημόσια και την ανάγκη ταχείας ιδιωτικοποίησης της τελευταίας. Μάλιστα, επιστράτευσαν ακόμα και τον ΣΕΒ, ιδιώτες κλινικάρχες, ξεπουλημένα ΜΜΕ και “ειδικούς” πανεπιστημιακούς να απαξιώνουν και να λοιδορούν με πληρωμένα άρθρα και μελέτες το Δημόσιο Σύστημα Υγείας και τους εργαζόμενούς του, ως διαλυμένο,σπάταλο, ξεχαρβαλωμένο και απαρχαιωμένο, προτάσσοντας την ανάγκη άμεσου ξεπουλήματός του στους «υγιείς» ιδιώτες επενδυτές, μέσω ΣΔΙΤ και μέσω μετατροπής τους από ΝΠΔΔ σε ΝΠΙΔ.

Ξαφνικά θυμήθηκαν ότι το διαλυμένο ΕΣΥ είναι θωρακισμένο και έτοιμο για όλα, ότι αντέχει ακόμα και 10.000 κρούσματα. Τις διαβεβαιώσεις ακολούθησε ο πανικός των Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου, της ακύρωσης των καρναβαλιών και της ρατσιστικής, αντι-επιστημονικής, φτηνής εκμετάλλευσης της επιδημίας εις βάρος των προσφύγων. Ξαφνικά το ΕΣΥ από υπερτροφικό και κοστοβόρο, γίνεται το μοναδικό αποκούμπι για την επερχόμενη επιδημία. Το ΕΣΥ των 10.000 οργανικών κενών σε γιατρούς και των 25.000 σε νοσηλευτές. Το ΕΣΥ με την χαμηλότερη κρατική χρηματοδότηση στην Ε.Ε και τον ΟΟΣΑ, με τους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων να εξαντλούνται σε 10 αντί σε 12 μήνες. Το ΕΣΥ με την ανύπαρκτη Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, τον χαμηλότερο αριθμό οικογενειακών γιατρών, τη μηδενική χρηματοδότηση για πρόληψη, την ανυπαρξία αυτόνομων τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών. Το ΕΣΥ με τα ελάχιστα διαθέσιμα κρεβάτια ΜΕΘ που είναι ήδη κορεσμένα λόγω της γρίπης.

Όταν πρόκειται για τους κερδοφόρους τομείς της Υγείας (διαγνωστικός, εργαστηριακός κτλ) που αποφέρουν άμεσο και εύκολο χρήμα χωρίς κανένα ρίσκο, το κράτος αποσύρεται δίνοντας χώρο στα αρπακτικά να εκμεταλλευτούν και να πλουτίσουν από τον ανθρώπινο πόνο και την αρρώστια. Όταν πρόκειται για τους κοστοβόρους τομείς, όπως η πρόληψη, η Πρωτοβάθμια Υγεία, η εξειδικευμένη αντιμετώπιση και νοσηλεία, οι ΜΕΘ, η έρευνα για μαζική παραγωγή νέων φραμάκων και εμβολίων, οι ιδιώτες σφυρίζουν αδιάφορα και το «σοβιετικό κατάλοιπο του κράτος»  αναλαμβάνει τη βρόμικη δουλειά. Αντικρατισμός  α λα καρτ και παρασιτική κρατικοδίαιτη αεριτζίδικη ιδιωτκή κερδοσκοπία.

Ο νεοφιλελευθερισμός, είναι περισσότερο επικίνδυνος  για την δημόσια Υγεία απ’ ό, τι ο ίδιος ο κορωνοϊός. Αυτό δείχνει η μέχρι τώρα εμπειρία. Όποια χώρα έχει ένα στοιχειώδες δημόσιο σύστημα υγείας με καθολική πρόσβαση του πληθυσμού, μπορεί να ανταπεξέλθει με επιτυχία. Η Δημόσια και Δωρεάν Υγεία ή θα είναι αποκλειστικά κρατική ή δεν θα είναι Δημόσια και Δωρέαν. Η Δημόσια και Δωρεάν Υγεία απαιτεί κρατική χρηματοδότηση, επαρκή στελέχωση και εξοπλισμό. Αποτελεί προφανώς «κόστος» για το κράτος, αν η υγεία, η ίδια η ανθρώπινη ύπαρξη και ζωή κοστολογούνται με όρους αγοράς.

Όποιος ισχυρίζεται ότι η χώρα είναι θωρακισμένη, λέει ψέματα και είναι επικίνδυνος. Η θωράκιση απαιτεί πρώτα και κύρια επαρκή στελέχωση, εξοπλισμό και χρηματοδότηση όλων των δημόσιων μονάδων υγείας.

Μητσοτάκης-Κικίλιας αντί να κρύβουν το πρόβλημα κάτω απ’ το χαλί, ας κάνουν άμεσα τα στοιχειώδη που απαιτούνται.

  • Έκτακτη κατεπείγουσα κρατική χρηματοδότηση της Δημόσιας Υγείας για να ανταπεξέλθει στην επιδημία
  • Άμεση πρόσληψη μόνιμου ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού στο ΕΣΥ, με προτεραιότητα στα νοσοκομεία αναφοράς, στα ΤΕΠ, τις ΜΕΘ και τα Κέντρα Υγείας σε όλη τη χώρα .Άμεσο άνοιγμα των 100 κλειστών κρεβατιών ΜΕΘ σε όλη την Ελλάδα
  • Να εξασφαλιστεί η προμήθεια σε φάρμακα, υγειονομικό υλικό, είδη υγιεινής όλων των δημόσιων μονάδων υγείας
  • Να εξασφαλιστεί η ιατρική παρακολούθηση, η επαρκής υγιεινή και διατροφή σε προνοιακά ιδρύματα, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, στα σχολεία και τις σχολές, στις στρατιωτικές μονάδες.Ειδική μέριμνα για τους πρόσφυγες – μετανάστες και τις οικογένειές τους, για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας

Ελλείψεις φαρμάκων ….και άλλα δαιμόνια

1) Τι εννοούμε έλλειψη;

Σαν έλλειψη καταγράφεται από τον ΕΟΦ το φάρμακο που δηλώνεται από τις εταιρίες ότι δεν υπάρχει.

Αυτό σημαίνει ότι η πλειοψηφία των ελλείψεων που αντιμετωπίζουμε, στα φαρμακεία και στα νοσοκομεία, οφείλονται σε αυτό που ονομάζουμε  περιορισμένη διάθεση, δηλαδή οι εταιρίες (οι οποίες σπανίως  δηλώνουν έλλειψη), απαντούν στα ερωτήματα του ΕΟΦ, ότι έχουν καλύψει την αγορά σε  ποσότητα που είναι στατιστικά επαρκής.

Τα στατιστικά στοιχεία τα παίρνουν από την ΗΔΙΚΑ αλλά και από τις ιδιωτικές εταιρείες με προγράμματα φαρμακείων.

Ο ΕΟΦ δεν έχει προσωπικό για να διενεργήσει ουσιαστικούς ελέγχους στην αγορά, όποτε βασίζεται στα  λεγόμενα των εταιρειών.

2) Τι σημαίνει περιορισμένη διάθεση;

Είναι το κόλπο των εταιρειών για να μην έχουν συνέπειες από τον ΕΟΦ  για τις ελλείψεις τους, ή πιο σωστά για την εσκεμμένη μη κάλυψη της αγοράς.

3) Οι εταιρίες δεν θέλουν να πουλήσουν;

Φυσικά και θέλουν αλλά στις πιο αποδοτικές τιμες. Αυτό σημαίνει ότι μιας και οι τιμές στην Ελλάδα είναι οι χαμηλότερες στην Ευρώπη των 28, προτιμούν να διαθέσουν τα φάρμακά τους στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες που οι τιμές είναι αυξημένες και άρα προτιμότερες για αυτές.

Έτσι στην χώρα έρχονται για να μείνουν  οι ελάχιστα απαραίτητες ποσότητες, πράγμα που κάνει την διαχείριση των ποσοτήτων ακόμα πιο δύσκολη.

4) Τι σημαίνει παράλληλες εξαγωγές;

Οι εξαγωγές των φαρμάκων από τις φαρμακαποθήκες θεωρούνται καθόλα νόμιμες και με βάση τον νόμο πρέπει να αφορούν στο περίσσευμα των σκευασμάτων που απομένει κάθε μήνα.

Με βάση λοιπόν την οικονομική κατάσταση της χώρας και την μείωση του ποσοστού κέρδους των φαρμακαποθηκών από 7,5% σε 5,4% μεικτό και στην έλλειψη δανεισμού από τις τράπεζες προκειμένου να βρεθεί η πολυπόθητη ρευστότητα, οι φαρμακαποθήκες (όχι όλες και όχι στον ίδιο βαθμό) κάνουν αυτό που λέμε …παράλληλη εξαγωγή σε χώρες της ΕΕ (ή και όχι). Αν σκεφτούμε ότι ένα φάρμακο κοστίζει στην Ελλάδα x ευρώ, στην Γερμανία πχ μπορεί να κοστίζει 10x, πράγμα που σημαίνει άμεση ρευστότητα. Ταυτόχρονα αυτό ευνοεί και την Γερμανία, που εισάγει φτηνότερα φάρμακα, μιας και ακόμα και οι  γερμανικές εταιρίες εκεί πουλάνε ακριβότερα.

Από την άλλη, η διαδικασία των εξαγωγών, είναι επιθυμητή για την Ελλάδα, γιατί το φάρμακο είναι δείκτης της οικονομικής ανάπτυξης και επομένως όταν αυξάνονται οι εξαγωγές, τυπικά (και όχι πραγματικά φυσικά), αυξάνεται  ο δείκτης ανάπτυξης της χώρας!

Ενδεικτικός ο πίνακας εισαγωγών – εξαγωγών για να δούμε τα μεγέθη.

Μετά από όλα αυτά είναι προφανές ότι το πρόβλημα είναι δομικό της ΕΕ και της κατάστασης που βρίσκεται η χωρά μας. Δηλαδή το ελληνικό ευρώ, όντας υποτιμημένο  σε σχέση με τις χώρες πρώτης ταχύτητας, οδηγεί την χώρα στην μοίρα του φτωχοσυγγενή παρά τα περί αντιθέτου λεγόμενα.

5) Τα φαρμακεία έχουν ευθύνη;

Έχουν αλλά μικρή. Τα φαρμακεία είναι η μαρίδα της υπόθεσης των εξαγωγών. Οι εξαγωγές αυτές γίνονται με την λεγόμενη «σκούπα». Υπάρχουν δηλαδή φαρμακαποθήκες που ιδρύονται για περιορισμένο χρονικό διάστημα, βγάζουν στην αγορά αντιπροσώπους με την  τσάντα, οι όποιοι αγοράζουν λιανικής τα ελλειπτικά φάρμακα που μπορεί να τους διαθέσει κάποιο φαρμακείο, τα συγκεντρώνουν, τα εξάγουν και κλείνουν. Στη συνέχεια ανοίγουν με άλλη επωνυμία και σύνθεση ως άλλη φαρμακαποθήκη. Οι ανακοινώσεις στην σελίδα του ΕΟΦ είναι ως επί το πλείστον ανακλήσεις αδειών τέτοιων φαρμακαποθηκών «περιορισμένου χρόνου».

Ακόμα λιγότερα είναι τα φαρμακεία που έχουν επαφές με αποθήκες των χώρων της Ε.Ε. και εξάγουν απ’ ευθείας. Οι απ’ ευθείας εξαγωγές από τα φαρμακεία θεωρούνται φυσικά παράνομες.

6) Γιατί τα φάρμακα δεν έχουν ενιαία τιμή στην Ε.Ε.;

Γιατί αντιμετωπίζονται σαν εμπόρευμα. Από την άλλη, ενώ έχουμε κοινές νομοθεσίες και νόμισμα, δεν έχουμε κοινή οικονομική πολιτική.

Όταν το φάρμακο θεωρείται εμπόρευμα και όχι κοινωνικό αγαθό, (πράγμα που θα σήμαινε ότι επιβάλλεται η κρατική παρέμβαση), αυτά παθαίνουμε. Μέσα στην ενοποιημένη Ευρώπη, τα φάρμακα είναι ένα είδος ιδιαίτερου χρηματιστηρίου και ως γνωστόν στα χρηματιστήρια κερδίζουν οι μεγάλοι παίκτες και όχι οι μαρίδες. Οι μαρίδες στην προκειμένη περίπτωση είναι οι ασθενείς και τα φαρμακεία κατά πλειοψηφία.

Για το πρόγραμμα της ΝΔ για την υγεία

15 διαπιστώσεις και 10 συμπεράσματα από την έκθεση του ΟΟΣΑ για την υγεία στην Ελλάδα

Πριν μερικές μέρες δημοσιεύτηκε η έκθεση Ελλάδα-Προφίλ Υγείας 2019, Η Κατάσταση της Υγείας στην ΕΕ από τον ΟΟΣΑ και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τα Συστήματα και τις Πολιτικές Υγείας (Κομισιόν). Η έκθεση αυτή (μπορείτε να τη βρείτε ΕΔΩ), που δημοσιεύεται κάθε δύο χρόνια, σε καμιά περίπτωση δεν διακρίνεται για την αντικειμενικότητα των διαπιστώσεων και την αμεροληψία της, μιας και έχει συνταχθεί από τον ίδιο τον Προκρούστη που έρχεται σήμερα να επισημάνει κυνικά τα αποτελέσματα του έργου του.

Όμως, περιλαμβάνει αντικειμενικά ποσοτικά δεδομένα και στοιχεία, αποκαλυπτικά για τις επιπτώσεις της κρίσης στην υγεία του ελληνικού λαού και τις συνέπειες του δεκαετούς προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, που από κοινού και χωρίς καμιά παρέγκλιση εφάρμοσαν και συνεχίζουν να εφαρμόζουν όλες οι Μνημονιακές κυβερνήσεις στον τομέα της Δημόσιας Υγείας και Πρόνοιας. ΟΟΣΑ και ΔΝΤ αφήνουν κυριολεκτικά καμμένη γη απ’ όποια χώρα κι αν περάσουν, εφαρμόζοντας πειραματικά ακραία νεο-φιλελεύθερα προγράμματα μεταρρυθμίσεων, τα οποία αργότερα εξάγουν σε άλλες χώρες. Τέτοιο πρόγραμμα εφάρμοσε στη χώρα μας και σε άλλες χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης, η  Ε.Ε, με οδηγό την τεχνογνωσία του ΔΝΤ.

Παραθέτουμε ορισμένες βασικές διαπιστώσεις και συμπεράσματα από μια πρώτη μελέτη της έκθεσης. Εδώ μπορείτε να δείτε μια πιο αναλυτική παρουσίαση με συνοδευτικά διαγράμματα και πίνακες. Με πλάγια γραφή παρατίθενται αυτούσια αποσπάσματα του αρχικού κειμένου της έκθεσης.

Ποια είναι τα βασικά σημεία – διαπιστώσεις της έκθεσης;

Διαπίστωση πρώτη: Οι αυτοκτονίες και η κατάθλιψη αυξήθηκαν ραγδαία μέσα στην κρίση. Με εξαίρεση τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα, οι οποίοι μειώθηκαν -λόγω της στροφής προς φθηνότερους τρόπους μεταφοράς και την κατά 50 % άνοδο της τιμής του πετρελαίου – η οικονομική κρίση είχε αισθητό αντίκτυπο στην υγεία του ελληνικού πληθυσμού. Ειδικότερα, η ψυχική υγεία, εκπεφρασμένη σε ποσοστά αυτοκτονιών και επίπεδα σοβαρής κατάθλιψης, έχει επιδεινωθεί. Παρότι είναι τα χαμηλότερα μετά την Κύπρο και αρκετά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ  (10,3 ανά 100 000 κατοίκους το 2016), τα ποσοστά αυτοκτονιών έχουν αυξηθεί κατά 30 % — μέσος όρος 4,3 ανά 100 000 κατοίκους από το 2010 (έναντι 3,3 κατά την προηγούμενη δεκαετία). Σε σειρά μελετών διαπιστώθηκε αύξηση του επιπολασμού των συμπτωμάτων σοβαρής κατάθλιψης στον γενικό πληθυσμό, από 3,3 % το 2008 σε 12,3 % το 2013 (Economou et al., 2016).

Διαπίστωση δεύτερη: Η βρεφική θνησιμότητα αυξήθηκε σε 3,9 ανά 1000 γεννήσεις την περίοδο 2015-2017, υπερβαίνοντας το μέσο όρο της Ε.Ε (3,6). Η σταθερή μείωση της βρεφικής θνησιμότητας —δείκτη ευαίσθητου τόσο στην ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης όσο και στις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες— έχει αντιστραφεί από το τριετές μέσο επίπεδο των 3,1 ανά 1 000 γεννήσεις ζώντων κατά την περίοδο 2007-2009 σε 3,9 κατά την περίοδο 2015-2017, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ΕΕ (3,6).

Διαπίστωση τρίτη: Ο πληθυσμός γερνάει με περισσότερους από έναν στους πέντε (22 %) κατοίκους να είναι πλέον ηλικίας 65 ετών και άνω. Πολλά έτη ζωής μετά την ηλικία των 65 ετών διάγονται πλέον με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες.  Λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και των χαμηλών δεικτών γονιμότητας, περισσότερα από ένα στα πέντε (22 %) άτομα στην Ελλάδα είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, αναλογία που προβλέπεται να αυξηθεί σε περισσότερο από ένα τρίτο (34 %) έως το 2070. Το 2017 το προσδόκιμο ζωής στην ηλικία των 65 ετών ήταν 20,1 έτη, ελαφρώς υψηλότερο από το σύνολο των χωρών της ΕΕ. Ωστόσο, οι Έλληνες αναμένεται να ζήσουν μόνο περίπου 40 % από αυτά τα έτη χωρίς αναπηρία, έναντι σχεδόν 50 % στην ΕΕ, που μεταφράζεται σε δύο λιγότερα έτη υγιούς ζωής.

Διαπίστωση τέταρτη: Οι φτωχοί καπνίζουν περισσότερο. Η παχυσαρκία χτυπάει όσους δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση. Οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, ιδίως το εισόδημα, ασκούν καθοριστική επίδραση στις ανισότητες που αφορούν την υγεία και το προσδόκιμο ζωής. Πολλοί συμπεριφορικοί παράγοντες κινδύνου στην Ελλάδα είναι πιο συνηθισμένοι στα άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου ή εισοδήματος. Το 2014 το 32 % των Ελλήνων ανδρών στο φτωχότερο πεμπτημόριο εισοδήματος κάπνιζε καθημερινά (το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 24 % σε ολόκληρη την ΕΕ), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους Έλληνες με τα υψηλότερα εισοδήματα ήταν 25 % (16 % στην ΕΕ). Ομοίως, ένας στους πέντε ενηλίκους που δεν είχαν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι παχύσαρκος έναντι ενός στους επτά ενηλίκους που είχαν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτός ο υψηλότερος επιπολασμός παραγόντων κινδύνου στις κοινωνικά μειονεκτούσες ομάδες συντελεί στις ανισότητες όσον αφορά την υγεία και το προσδόκιμο ζωής.

 

Διαπίστωση πέμπτη: Η εστίαση στην πολιτική πρωτογενούς πρόληψης και την αποτελεσματική θεραπεία θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των αποτρέψιμων πρόωρων θανάτων. Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει χαμηλότερη θνησιμότητα από προλαμβανόμενες αιτίες (ο θάνατος που μπορεί να αποφευχθεί κυρίως μέσω παρεμβάσεων δημόσιας υγείας και πρωτογενούς πρόληψης) σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ και παρόμοιο επίπεδο θνησιμότητας από θεραπεύσιμες αιτίες(ο θάνατος που μπορεί να αποφευχθεί κυρίως μέσω παρεμβάσεων υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων του προσυμπτωματικού ελέγχου και της αγωγής) με τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι πρόωροι θάνατοι από καρδιαγγειακές παθήσεις (ισχαιμική καρδιοπάθεια, εγκεφαλικό επεισόδιο και υπέρταση) αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του συνόλου των θανάτων από προλαμβανόμενες αιτίες και 38 % των θανάτων από θεραπεύσιμες αιτίες. Αυτό οφείλεται εν μέρει σε ανεπάρκειες, αφενός, σε επίπεδο διάγνωσης και αγωγής όσον αφορά τους ασθενείς που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και, αφετέρου, σε επίπεδο διαχείρισης των ασθενών με ισχαιμική καρδιοπάθεια. Όσον αφορά τις άλλες προλαμβανόμενες αιτίες, το 30 % των θανάτων το 2016 οφείλονταν σε καρκίνο του πνεύμονα.Η θνησιμότητα από θεραπεύσιμες αιτίες το 2016 ήταν λίγο μεγαλύτερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (95 και 93 ανά 100 000 κατοίκους, αντίστοιχα).

Διαπίστωση έκτη: Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο δεν είναι συστηματικός και η προσφυγή σ’ αυτόν επηρεάζεται σημαντικά από το μορφωτικό επίπεδο. Οι θεραπεύσιμοι καρκίνοι (καρκίνος του μαστού, ορθοκολικός καρκίνος και καρκίνος του τραχήλου της μήτρας) αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο των θανάτων από θεραπεύσιμες αιτίες. Δεν υπάρχουν προγράμματα που βασίζονται στον πληθυσμό ούτε προγράμματα συστηματικού προσυμπτωματικού ελέγχου, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ανισότητες σε επίπεδο προληπτικού ελέγχου. Για παράδειγμα, το 2014 ποσοστό 76 % της ομάδας-στόχου είχε υποβληθεί σε προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας κατά τα προηγούμενα τρία έτη (έναντι 66 % στην ΕΕ), όμως εξετάστηκαν εννέα στις δέκα γυναίκες που είχαν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση, συγκριτικά με έξι στις δέκα γυναίκες που δεν είχαν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ομοίως, 60 % των γυναικών ηλικίας 50-69 ετών είχε υποβληθεί σε μαστογραφία (ποσοστό παρόμοιο με τον μέσο όρο της ΕΕ), ωστόσο είχαν εξεταστεί περισσότερες από τέσσερις στις πέντε γυναίκες με τριτοβάθμια εκπαίδευση έναντι τριών στις πέντε γυναίκες που δεν είχαν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Διαπίστωση έβδομη: Η Ελλάδα δαπανά ελάχιστους πόρους για προληπτική φροντίδα, είναι από τις χώρες με τη μεγαλύτερη έλλειψη γενικών γιατρών στην Ε.Ε, βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε σε νοσοκομειακές κλίνες ανά 1000 κατοίκους και είναι η πρώτη χώρα της Ε.Ε με τον χαμηλότερο αριθμό νοσηλευτών ανά 1 000 κατοίκους. Μόλις 20 ΕΥΡΩ ανά άτομο διατίθενται για προληπτική φροντίδα (έναντι 89 ΕΥΡΩ που είναι ο μέσος όρος της ΕΕ) ή 1,3 % των δαπανών υγείας, ποσοστό που την κατατάσσει, μαζί με την Κύπρο και τη Σλοβακία, μεταξύ των τελευταίων τριών κρατών μελών. Το 2017 υπήρχαν 4,2 νοσοκομειακές κλίνες ανά 1 000 κατοίκους — λίγο κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (5,0). Η αναλογία των γενικών ιατρών είναι μόλις 1 στους 16 ιατρούς στην Ελλάδα, έναντι 1 στους 4 κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 8,5, η Ελλάδα δεν φτάνει ούτε τους 4 νοσηλευτές ανά 1 000 κατοίκους.

Διαπίστωση όγδοη: Οι μεικτές δαπάνες υγείας σημείωσαν πτώση 30% κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Οι τωρινές μεικτές δαπάνες για την υγεία είναι περίπου στο μισό του μέσου όρου της ΕΕ, κατατάσσοντάς την στην 21η θέση της λίστας. Το 2017 η Ελλάδα διέθεσε 8 % του ΑΕΠ στην υγεία. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 8 % του ΑΕΠ, επίσης κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (9,8 %).Το ποσοστό αυτό μεταφράζεται σε ποσό 1 623 ΕΥΡΩ ανά άτομο (προσαρμοσμένο ανάλογα με τις διαφορές στην αγοραστική δύναμη) — αρκετά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (2 884 ΕΥΡΩ). Αφού κορυφώθηκαν στα 2 267 ΕΥΡΩ ανά άτομο το 2008, οι δαπάνες υγείας μειώθηκαν σχεδόν κατά ένα τρίτο στη διάρκεια των επόμενων πέντε ετών.

Διαπίστωση έννατη: Οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία είναι από τις χαμηλότερες της Ε.Ε, διαμορφούμενες σε κατά τι λιγότερο από το 5 % του ΑΕΠ. Πάνω από το ένα τρίτο των δαπανών υγείας προέρχεται από τα νοικοκυριά, το τέταρτο μεγαλύτερο ποσοστό στην ΕΕ. Οι άτυπες πληρωμές (φακελάκι) αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο των άμεσων ιδιωτικών δαπανών. Συνολικά, στην Ελλάδα μόνο το 61 % των δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη προέρχεται από δημόσιες πηγές, ενώ το 35 % χρηματοδοτείται απευθείας από τα νοικοκυριά. Το ποσοστό αυτό κυμάνθηκε ανάμεσα στο 28 % το 2010, που ήταν το χαμηλότερο σημείο, έως το 37 % το 2014, που ήταν το υψηλότερο σημείο. Τα υψηλά επίπεδα επιμερισμού του κόστους οφείλονται κυρίως στις συμμετοχές των ασφαλισμένων για τα φάρμακα και στις άμεσες πληρωμές για υπηρεσίες που δεν περιλαμβάνονται στη δέσμη παροχών, επισκέψεις σε ειδικούς ιατρούς, νοσηλευτική περίθαλψη, καθώς και οδοντιατρική περίθαλψη. Επιπλέον, οι άτυπες πληρωμές αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο των άμεσων ιδιωτικών δαπανών.

Διαπίστωση δέκατη: Ο πυρήνας και η «φιλοσοφία» της μεταρρύθμισης στην Πρωτοβάθμια Υγεία δεν είναι άλλος από το Gatekeeping με στόχο τη μείωση της πρόσβασης των ασθενών σε ειδικούς γιατρούς, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια περίθαλψη, με κριτήριο την περαιτέρω μείωση των κρατικών δαπανών. Το καλοκαίρι του 2019 περισσότερες από τις μισές (127) από τις 239 σχεδιαζόμενες τοπικές μονάδες υγείας λειτουργούσαν σε όλη τη χώρα, καλύπτοντας 2 εκατομμύρια κατοίκους, ήτοι το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού. Το μέγεθος αυτό προσεγγίζει το μέγιστο όριο ικανότητας του σημερινού αριθμού γενικών ιατρών του δημόσιου τομέα. Η περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την αύξηση του αριθμού των ιατρών που απασχολούνται σε μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας αναμένεται να είναι αργή, καθώς πολλοί γενικοί ιατροί που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα θεωρούν τους συμβατικούς όρους εντός του ΕΟΠΥΥ λιγότερο ευνοϊκούς (European Commission, 2019a). Επειδή η πρωτοβάθμια φροντίδα βρίσκεται σε αυτό το μεταβατικό στάδιο, η λειτουργία του μηχανισμού υποχρεωτικών παραπομπών (gatekeeping) έχει αναβληθεί. Η παραπομπή σε ειδικό ιατρό δεν είναι ακόμη υποχρεωτική και οι πολίτες εξακολουθούν να μπορούν να έχουν απευθείας πρόσβαση σε υπηρεσίες ειδικών ιατρών, ανεξάρτητα από το αν έχουν εγγραφεί σε γενικό ιατρό. Η απευθείας πρόσβαση σε ειδικούς ιατρούς θα καταργηθεί σταδιακά, με την προσδοκία ότι οι γενικοί ιατροί θα γίνουν το πρώτο σημείο επαφής για όλους τους κατοίκους.

Διαπίστωση εντέκατη: Η πολυδιαφημισμένη καθολική υγειονομική κάλυψη δεν είναι τελικά και τόσο καθολική. Η κάλυψη του πληθυσμού είναι πλέον καθολική, αλλά με ορισμένες διαφορές στα επίπεδα πρόσβασης. Η νομοθεσία του 2016 αποτέλεσε σημαντικό βήμα. Εξακολουθεί, ωστόσο, να υπάρχει διαφορά ως προς τα επίπεδα πρόσβασης: όσοι καλύπτονται από τη νομοθεσία μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης μόνο στις δημόσιες δομές, ενώ υπηρεσίες όπως οι διαγνωστικές εξετάσεις παρέχονται σε μεγάλο βαθμό από ιδιωτικούς παρόχους συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ και είναι διαθέσιμες για τον ασφαλισμένο πληθυσμό σε βάση επιμερισμού του κόστους. Επιπροσθέτως, ορισμένες ευπαθείς ομάδες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην πρόσβαση σε υπηρεσίες — για παράδειγμα η εθνοτική μειονότητα των Ρομά, οι παράτυποι μετανάστες και οι αιτούντες άσυλο (έως ότου λάβουν καθεστώς πρόσφυγα), καθώς και οι άστεγοι.

Διαπίστωση δωδέκατη: Η Ελλάδα έχει το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο μη καλυπτόμενων αναγκών  ιατρικής περίθαλψης –κυρίως λόγω κόστους- στην ΕΕ (μετά την Εσθονία), με το ποσοστό να διπλασιάζεται για τα φτωχότερα νοικοκυριά.  Ένα στα δέκα νοικοκυριά ανέφερε ότι δεν είχε δυνατότητα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας όταν τις χρειαζόταν. Μη καλυπτόμενες ανάγκες αναφέρθηκαν επίσης από σχεδόν ένα στα πέντε νοικοκυριά στο φτωχότερο πεμπτημόριο εισοδήματος, αλλά μόλις από το 3 % των πλουσιότερων νοικοκυριών, γεγονός που αποκαλύπτει το μεγαλύτερο χάσμα όσον αφορά την εισοδηματική ανισότητα στην Ευρώπη. Τα στοιχεία αναφέρονται σε μη καλυπτόμενες ανάγκες για ιατρική εξέταση ή αγωγή λόγω κόστους, απόστασης που πρέπει να διανυθεί ή χρόνου αναμονής. Το κόστος αποτελεί το κυριότερο εμπόδιο στην πρόσβαση στην περίθαλψη, ιδίως για τα άτομα με χαμηλό εισόδημα.

Διαπίστωση δέκατη τρίτη: Οι αγροτικές και νησιωτικές περιοχές της χώρας υστερούν της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας σε σχέση με τις αστικές περιοχές. Οι ανισορροπίες ως προς τη διαθεσιμότητα περίθαλψης επηρεάζουν την πρόσβαση στις αγροτικές περιοχές και επιτείνουν τις περιφερειακές ανισότητες. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ισόρροπη κατανομή των πόρων και του προσωπικού στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης ούτε κατάλληλοι μηχανισμοί σχεδιασμού και διαχείρισης. Κατά συνέπεια, ορισμένες περιοχές έχουν τριπλάσιους ιατρούς και νοσηλευτές από άλλες. Από μία έρευνα πληθυσμού προκύπτει ότι το 2014, από το σύνολο των ατόμων που έχρηζαν περίθαλψης, ποσοστό μόλις 3 %  των ατόμων που ζούσαν σε πόλεις δεν μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε αυτήν λόγω απόστασης ή έλλειψης μέσου μεταφοράς, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 13 % για τα άτομα που ζούσαν σε αγροτικές περιοχές.

Διαπίστωση δέκατη τέταρτη: Επί ΣΥΡΙΖΑ η δημόσια δαπάνη για την υγεία συρρικνώθηκε ακόμα περισσότερο φτάνοντας στο ιστορικό χαμηλό 5% του ΑΕΠ το 2019. Το Μνημόνιο διαρκείας που υπέγραψε με τα σφιχτά πρωτογενή πλεονάσματα τουλάχιστον μέχρι το 2022, την δεσμεύει εσαεί σ’αυτά τα επίπεδα. Στο πλαίσιο του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα, από το οποίο η χώρα εξήλθε τον Αύγουστο του 2018, τέθηκαν σε εφαρμογή πολιτικές για τη συγκράτηση του κόστους και τη μείωση της σπατάλης όσον αφορά τις δαπάνες. Η κυβέρνηση διατήρησε το ανώτατο όριο των δημόσιων δαπανών για την υγεία στο 6 % του ΑΕΠ και επέβαλε περικοπές δαπανών σε ολόκληρο τον τομέα της υγείας. Ως εκ τούτου, οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία κατ’ άτομο μειώθηκαν σημαντικά το 2017. Πιο πρόσφατα, η μετέπειτα ανάπτυξη περιορίστηκε και ο κρατικός προϋπολογισμός για την υγεία το 2019 εκτιμάται σε περίπου 9,1 δισ. ΕΥΡΩ ή λίγο κάτω από το 5 % του ΑΕΠ. Το τρέχον δημοσιονομικό πλαίσιο είναι σημαντικό, καθώς οι υποχρεώσεις που συνεχίζει να έχει η Ελλάδα μετά την έξοδό της από το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής απαιτούν τη διατήρηση του πλεονάσματος του προϋπολογισμού στο 3,5 % τουλάχιστον έως το 2022. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση των δημόσιων δαπανών για την υγεία θα συνεχίσει πιθανότατα να δεσμεύεται από δημοσιονομικούς περιορισμούς. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι είναι απίθανο να μειωθούν βραχυπρόθεσμα οι δαπάνες σε άμεσες ιδιωτικές πληρωμές. 

Διαπίστωση δέκατη πέμπτη: Με βάση τον κανόνα 1 προς 1, την επόμενη τετραετία θα μπορούσαν να προσληφθούν 4000 γιατροί και 6000 νοσηλευτές, αρκεί η κυβέρνηση να εξασφάλιζε επαρκή χρηματοδότηση. Εδώ το δούλεμα και ο εμπαιγμός κορυφώνονται. 1 000 ιατροί ετησίως υπέβαλλαν αίτηση άσκησης επαγγέλματος σε άλλες χώρες της ΕΕ κατά την περίοδο από το 2011 έως το 2016. Το πάγωμα στις προσλήψεις προσωπικού, που επιβλήθηκε, όριζε ότι μόνο ένας νέος υπάλληλος θα μπορούσε να προσληφθεί για κάθε πέντε αποχωρήσεις, και οδήγησε σε ευρύτατες ελλείψεις προσωπικού. Η πολιτική αυτή χαλάρωσε τον Φεβρουάριο του 2019 και ο σημερινός λόγος των προσλήψεων προς τις αποχωρήσεις είναι 1:1. Το μέτρο αυτό θα καταστήσει δυνατή τη σχεδιαζόμενη πρόσληψη 10 000 επαγγελματιών υγείας (4 000 ιατρών και 6 000 νοσηλευτών) εντός των επόμενων τεσσάρων ετών για την κάλυψη των ελλείψεων όχι μόνο στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα της πρωτοβάθμιας φροντίδας αλλά και στις μονάδες εντατικής θεραπείας, στα τμήματα επειγόντων περιστατικών, στα ογκολογικά τμήματα, στα διαγνωστικά κέντρα και στις δομές ψυχικής υγείας. Η εύρεση τόσο μεγάλου αριθμού ιατρών και νοσηλευτών θα αποτελέσει πρόκληση, λαμβανομένων υπόψη της απαιτούμενης διάρκειας της κατάρτισης, της ανάγκης προσέλκυσης ιατρών που θα εγκαταλείψουν τον ιδιωτικό τομέα και θα στραφούν στην εργασία σε δημόσιες δομές, καθώς και των περιορισμών στην εξασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης.

 

Ποια συμπεράσματα βγαίνουν;

1.Η οικονομική κρίση και η εφαρμογή του προγράμματος ΔΝΤ-ΕΕ-ΕΚΤ, έχει κυριολεκτικά θανατηφόρες επιπτώσεις στην υγεία του λαού, πιθανά ανεπανόρθωτες. Τέτοια τρομακτική και σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα πτώση του βιοτικού επιπέδου και όλων των ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών υγείας μόνο με περιόδους πολέμου μπορεί να συγκριθεί.

2.Οι εγχώριοι ευρω-λιγούρηδες που έχουν ως μόνιμη επωδό το «να γίνουμε Ευρώπη», ας ξεκινήσουν με το μικρό βήμα σύγκλισης των δημόσιων δαπανών υγείας με αυτό του ευρωπαϊκου μέσου όρου.

3.Η Υγεία, η περίθαλψη και η Πρόνοια,αυτό που έχει κατακτηθεί ευρύτερα σαν Κοινωνικό Κράτος, με θυσίες και αγώνες, μέσα στην κρίση αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί το βασικό στόχο της νεοφιλελεύθερης επίθεσης που υπαγορεύεται από ΔΝΤ-ΕΕ και εφαρμόζεται πιστά από τους εδώ εντολοδόχους τους.

4.Οι ανισότητες των χωρών εντός Ε.Ε δεν αφορούν μόνο το οικονομικό και πολιτικό επίπεδο , αλλά και το κοινωνικό-υγειονομικό. Οι λαοί των αδύναμων χωρών είναι καταδικασμένοι να πληρώνουν φόρο αίματος, με συστήματα υγείας και ποιότητα περίθαλψης που αρχίζουν να μοιάζουν με αυτά της Λ.Αμερικής και της ΝΑ Ασίας.

5.Μέσα σε ένα υπό διάλυση δημόσιο σύστημα υγείας, οι ανισότητες στην πρόληψη, στην πρόσβαση στην υγεία, ακόμα και στην επίπτωση θεραπεύσιμων ασθενειών και στο προσδόκιμο επιβίωσης έχουν καθαρά ταξικό πρόσημο και αφορούν τους φτωχούς και μη έχοντες.

6.Η ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση του δημόσιου συστήματος και της  Υγείας του ελληνικού λαού είναι διακομματική και διαχρονική. ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ έβαλαν και συνεχίζουν να βάζουν, ο καθένας το δικό του λιθαράκι στο συνεχιζόμενο έγκλημα της διάλυσης.

7.Η αντιστροφή της κατάστασης προϋποθέτει σύγκρουση και ρήξη με την Ε.Ε και το ΔΝΤ, με το Μνημόνιο διαρκείας. Το δίλημμα πλέον είναι ξεκάθαρο:  Ή με την υγεία και την υπεράσπιση του λαού ή με τα συμφέροντα των υπερεθνικών οργανισμών και των μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων.

8.Ο αγώνας ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της υγείας είναι κενός χωρίς τον αγώνα για την υπεράσπιση και διεύρυνση του Δημόσιου Συστήματος Υγείας, με αύξηση των κρατικών δαπανών και τον προσλήψεων μόνιμου προσωπικού.

9. Για να οικοδομηθεί η διέξοδος, η αριστερά οφείλει να στρέψει τις δυνάμεις της στην οικοδόμηση ενός προγράμματος Υπεράσπισης της Υγείας του Λαού και του Δημόσιου Συστήματος, με Δωρεάν, έγκαιρη, υψηλής ποιότητας, ισότιμη και καθολική πρόσβαση για όλους τους κατοίκους της χώρας, ανεξαρτήτως εισοδήματος, ασφαλιστικής ικανότητας ή εθνικότητας. Με έμφαση στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και την πρωτογενή πρόληψη.

10.Το υγειονομικό συνδικαλιστικό κίνημα για να ανακτήσει αξιοπιστία και δύναμη, οφείλει να ιεραρχήσει στην κορυφή των διεκδικήσεών του ένα τέτοιο πρόγραμμα, με τον ασθενή  και τις ανάγκες του στο προσκήνιο.

Μην πυροβολείτε τον ογδοντάχρονο επίδοξο διοικητή νοσοκομείου. Αλλού είναι το πρόβλημα.

Βούιξε ο τόπος με τον πολιτευτή της ΝΔ που μόλις στα ογδόντα του διορίστηκε διοικητής στο νοσοκομείο Καρδίτσας. Κεντρικό του προσόν η μετακόμισή του από τους ΑΝΕΛ στη ΝΔ κατόπιν πρόσκλησης του Κυριάκου Μητσοτάκη να «βοηθήσει την παράταξη». Βασικό του χαρακτηριστικό ο διακαής (διακομματικός) του πόθος να διοικήσει ένα νοσοκομείο. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι ο ίδιος ο Μητσοτάκης του είχε «τάξει» τη θέση αυτή. Ο φέρελπις πολιτευτής παραιτήθηκε λίγα εικοσιτετράωρα αργότερα, ωστόσο τα διδάγματα αυτής της ιστορίας είναι σημαντικά.

Θα μπορούσε κανείς να αραδιάζει επί ώρες τα κατορθώματα της μητσοτάκειας Αριστείας που διόρισε σε θέση ευθύνης του Δημοσίου όποιον σκυλόβριζε το Δημόσιο. Προϋπόθεση είναι η νεοφιλελεύθερη παράκρουση και ο κοινωνικός αγριανθρωπισμός.

Χλεύαζες το κράτος; Κατασυκοφαντούσες τις δημόσιες υπηρεσίες; Πολεμούσες τα κρατικοδίαιτα παράσιτα; Υπήρξες περσόνα των κοινωνικών δικτύων με φαντασιόπληκτες βιωματικές αναρτήσεις; Παρίστανες τον αυτοδημιούργητο, επιτυχημένο, σκληρά εργαζόμενο «δημοσιογράφο» του Liberal ή του Protagon; Εκθείαζες τον ιδιωτικό τομέα; Έλα να πληρωθείς από τον δημόσιο. Πήγαινε στην ΕΡΤ ή στο Αττικό Μετρό. Κάνε τον σύμβουλο σε υπουργεία και φορείς. Άρμεγε τον κρατικό κορβανά.

Η αλήθεια είναι ότι ποτέ η συκοφαντική εκστρατεία ενάντια στο δημόσιο δεν αφορούσε τις διοικήσεις. Αφορούσε και αφορά τη μεγάλη μάζα των εκπαιδευτικών, των νοσηλευτών, των γιατρών, των οδοκαθαριστών, που με το ένα τρίτο των μισθών των προαναφερθέντων, υπηρετούν το δημόσιο και κοινωνικό αγαθό.

Οι πρώην υβριστές και νυν σιτιζόμενοι του δημοσίου δεν έχουν τελειωμό. Οφείλει ωστόσο κανείς να σταθεί στο πώς αντιλαμβάνεται την Αριστεία η κάστα που κυβερνά τη χώρα σήμερα. Από το πολυδιαφημισμένο «μητρώο στελεχών», μέχρι τους άριστους που σπούδαζαν σε Χάρβαρντ και Καίμπρητζ, ξέπεσαν στον Μαυρογυαλούρο και στον Καλοχαιρέτα. Με τη διαφορά ότι οι Μαυρογυαλούροι του Μητσοτάκη δεν μπόρεσαν καν να εκλεγούν.

Φυσικά, το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι τα σούργελα που σήμερα γλύφουν εκεί που μέχρι χτες έφτυναν. Ούτε καν ότι η “Αριστεία” καταρρέει σαν χάρτινος πύργος όταν οι άριστοι ανοίγουν το στόμα τους (βλέπε Δόμνα Μιχαηλίδου) ή όταν έρχεται στο φως ο βίος και η πολιτεία τους (βλέπε τους διορισμένους διοικητές από τον Κικίλια).

Φυσικά και αυτά έχουν τη σημασία τους. Γιατί αποδεικνύεται ότι το ιδεολόγημα της αριστείας είναι βαμένο από την κορυφή μέχρι τα νύχια με τις σκοπιμότητες της άρχουσας τάξης. Για να ξεχωρίσει η αριστοκρατία από την πλέμπα. Για να κανονικοποιήσουν οι πολλοί την “αποτυχία” τους και να νομιμοποιήσουν οι λίγοι τα προνόμιά τους.

Πέραν αυτού όμως, ασχολούμενοι με τον ογδοντάχρονο πολιτευτή των ΑΝΕΛ και τις λοιπές κωμικοτραγικές φιγούρες, χάνουμε την ουσία της πολιτικής που θα ασκηθεί.

Για να το πούμε απλά: Το πρόβλημα δεν είναι η Αγαπηδάκη, όπως το πρόβλημα δεν ήταν και ο Καρανίκας. Το πρόβλημα είναι η υποστελέχωση των νοσοκομείων, η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών, τα κενά στη δημόσια εκπαίδευση, η πολιτική που τσακίζει το δημόσιο και πριμοδοτεί το ιδιωτικό.

Και αυτή η πολιτική υπηρετείται μονίμως, διαχρονικά και διακομματικά, είτε οι διοικητές είναι απόστρατοι λοχαγοί, είτε αποτυχημένοι πολιτευτές, είτε πρώην βουλκανιζατεράδες, είτε φαιδρές προσωπικότητες.

Τι λέει λοιπόν για αυτή την πολιτική το Προφίλ Υγείας που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα το 2017;

Η Ελλάδα δαπανά 1650 ευρώ κατά κεφαλή στην υγειονομική περίθαλψη, ποσό που υπολείπεται κατά ένα τρίτο και πλέον από τον μέσο όρο στην ΕΕ.

Η μείωση της δαπάνης για την υγεία ανάμεσα στο 2009 και στο 2017 είναι της τάξης του 28%.

Μόλις το 59% των δαπανών για την υγεία χρηματοδοτούνται από το δημόσιο. Πρόκειται για το τέταρτο χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.

Οι άμεσες δαπάνες από τους ασθενείς είναι 35% – υπερδιπλάσιες του μέσου όρου στην ΕE. Ο μέσος όρος της ιδιωτικής δαπάνης για την υγεία στην ΕΕ είναι μόλις 15%

Οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία αντιστοιχούν στο 5% του ΑΕΠ σε σχέση με 7,2% που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ.

Το πάγωμα των προσλήψεων εργαζομένων στον δημόσιο τομέα που επιβλήθηκε το 2010 ανέκοψε τη σταθερή αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού που απασχολείται στην υγειονομική περίθαλψη.

Μειώθηκε κατά 15% το προσωπικό που απασχολείται σε νοσοκομεία.

Η αναλογία νοσηλευτικού προσωπικού προς τον πληθυσμό είναι μακράν η χαμηλότερη στην ΕΕ (3,2 έναντι 8,4 ανά 1000 κατοίκους).

Αυτοί είναι οι αριθμοί που καταγράφουν τη σκληρή πραγματικότητα στα νοσοκομεία της χώρας και στη δημόσια υγεία. Πραγματικότητα που δεν άλλαξε επί ΣΥΡΙΖΑ και δεν αλλάζει επί ΝΔ. Αντίθετα, οδηγείται από το κακό στο χειρότερο.

Με τι λοιπόν ασχολούμαστε εμείς;

Με τον Καρανίκα που βλέπει Μενεγάκη και χαλαρώνει, με την Αγαπηδάκη που μας είχε ταράξει στις βιωματικές νεοφιλελεύθερες μπούρδες, με τον ογδοντάχρονο που άλλαζε κόμματα σαν πουκάμισο μπας και διοριστεί διοικητής σε νοσοκομείο.

Συμπέρασμα; Με λάθος πράγματα ασχολούμαστε.

ΣΥΡΙΖΑ και Δημόσια Υγεία: Μήπως παράγεται περισσότερη υποκρισία απ’ όση τελικά μπορούμε να καταναλώσουμε;

Μια μεγάλη δημόσια αντιπαράθεση έχει ανοίξει τις τελευταίες μέρες με αφορμή τις απαράδεκτες θέσεις του μειοψηφικού προεδρείου του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου[1]. Μεταξύ άλλων προτείνει την ιδιωτικοποίηση των νοσοκομείων, με μετατροπή τους από Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου σε Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου Μη Κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Οι προτάσεις αυτές έχουν δικιολογημένα ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων από την ομοσπονδία των νοσοκομειακών γιατρών[2], τις τοπικές ενώσεις της, ακόμα και από συνδικαλιστές της κυβερνητικής παράταξης. Έχουν δημιουργήσει έντονη ανησυχία και προβληματισμό στην πλειοψηφία των εργαζόμενων υγειονομικών. Το υπουργείο υγείας και η κυβέρνηση για την ώρα συναινούν δια της σιωπής τους.

Περισσεύει να επιχειρηματολογήσουμε για την αντίθεση στην ουσία των προτάσεων αυτών. Εν ολίγοις,  καταργούν την ύπαρξη του ΕΣΥ ως δημόσιο σύστημα που εγγυάται και προσφέρει δωρεάν περίθαλψη στην πλειοψηφία του πληθυσμού. Πλέον, μόνο οι έχοντες θα έχουν πρόσβαση σ’αυτό. Οι υπόλοιποι στον Καιάδα. Πλέον, μόνο όσα νοσοκομεία έχουν δυνατότητα «αυτοχρηματοδότησης» και προσέλκυσης χορηγιών θα επιβιώνουν. Τα υπόλοιπα αντικειμενικά θα κλείνουν ή θα χαρίζονται ως φιλέτα σε ιδιωτικούς ομίλους για να «σωθούν».

Αυτό που προκαλεί έκπληξη, είναι η σφοδρότητα και το αντιπολιτευτικό μένος του ΣΥΡΙΖΑ. Όλες αυτές τις μέρες έχει κατακλυστεί ο έντυπος, ηλεκτρονικός, τηλεοπτικός και ραδιοφωνικός τύπος από πολυσέλιδα κείμενα και μακρόσυρτες συνεντεύξεις πρώην κυβερνητικών και κρατικών στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, που κυριολεκτικά έχουν ανέβει στα κεραμίδια. Μάλιστα, η Αυγή με το τεθλιμμένο άγαλμα της θεάς Υγείας στο πρωτοσέλιδο της 17/10, κήρυξε την έναρξη του αγώνα απέναντι στη Δεξιά που «βάζει νάρκη στη Δημόσια Υγεία».[3]

Είναι προφανές ότι ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να ρεφάρει ως αντιπολίτευση και να σβήσει με μια μονοκοντυλιά την πρόσφατη μνήμη μας για τα δικά του πεπραγμένα και ευθύνες. Ειδικά σε ένα θέμα που καίει την κοινωνία και είχε ως νούμερο ένα στην επικοινωνιακή του ατζέντα ως κυβέρνηση. Οι προτάσεις του ΠΙΣ του δίνουν την ευκαιρία να αναβαπτιστεί σε σφοδρό αντιπολιτευόμενο της «ακραίας νεοσυντηρητικής δεξιάς που έρχεται να ξηλώσει το έργο του». Είναι βολικό το σχήμα «μεροληπτούμε για το Δημόσιο» όπως έλεγε σε όλους τους τόνους και κλίσεις ο Ξανθός, ενώ «αυτοί μεροληπτούν για το ιδιωτικό».

Έχουν όντως έτσι τα πράγματα;

Ως γνωστόν βασική προϋπόθεση για να υφίστανται τα δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας και να προσφέρουν υπηρεσίες, είναι η επαρκής κρατική χρηματοδότηση και στελέχωση με προσωπικό. Αλλιώς, ανοίγει ο δρόμος και η «νομιμοποίηση» της συζήτησης για ιδιωτικοποίηση ως ώριμο φρούτο – λύση ανάγκης. Αυτή τη στρατηγική ακολουθεί ο νεοφιλελευθερισμός τις τελευταίες δεκαετίες σε όλα τα δημόσια αγαθά και υπηρεσίες. Πρώτα κλείνει η στρόφιγγα της κρατικής χρηματοδότησης, επέρχεται η υποστελέχωση και η απαξίωση και  τέλος ανοίγει η συζήτηση επί του «αντικειμενικού αδιεξόδου». Τότε, όλες οι προτάσεις σωτηρίας ακούγονται λογικές. Χορηγοί, προσέλκυση επενδυτών, ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια και ανταποδοτική λειτουργία, συγχώνευση και κλείσιμο νοσοκομείων, συμβασιούχοι εργαζόμενοι, επικουρικοί, μετακινήσεις για κάλυψη κενών, μπλοκάκι κτλ. Μέσα απ’ αυτή τη διαδικασία, αποσπάται και η κοινωνική συναίνεση, αφού στα μάτια των «καταναλωτών» οι δομές υγείας καθίστανται άχρηστες.

Τι έκαναν οι φανατικοί οπαδοί της δημόσιας υγείας στον τομέα αυτό επί 4,5 χρόνια; Τίποτα! Μια απλή αναζήτηση των στοιχείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρκεί για να διαπιστώσει κανείς σε ποιες θέσεις βρίσκεται κολλημένη η χώρα μας σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στους δείκτες κρατικής χρηματοδότητης, ιδιωτικών δαπανών (απ’ την τσέπη των ασθενών), αναλογίας γιατρών/ νοσηλευτών – πληθυσμού, προληπτικής ιατρικής/γενικοί γιατροί κτλ[4]. Τα οργανικά κενά του ΕΣΥ σε νοσηλευτικό προσωπικό ξεπερνούν τις 20.000, ενώ των γιατρών τις 10.000. Ο ΣΥΡΙΖΑ καυχιέται ότι αύξησε τους επικουρικούς γιατρούς από 800 σε 3500, ενώ δεν κατάφερε καν να καλύψει τις συνταξιοδοτήσεις μόνιμου προσωπικου. Αυτή η συζήτηση όμως είναι απαγορευμένη, αφού η δημόσια αντιπαράθεση για την υγεία περιορίζεται στην πρόσβαση των ανασφάλιστων, η οποία σημειωτέον δεν αντιστοιχήθηκε από την αναγκαία αύξηση προϋπολογισμών και προσωπικού.

Έχοντας καταπιεί δύο Μνημόνια και ψηφίσει ένα ακόμα, μαζί με το διαρκές Μνημόνιο υποτέλειας των πρωτογενών πλεονασμάτων, ήταν αναμενόμενη η εξαέρωση των «καλών προθέσων» για προσλήψεις και αύξηση της χρηματοδότησης, στους κόφτες της τρόϊκα και των θεσμών. Για ποιο λόγο κατηγορεί λοιπόν τη ΝΔ που τόλμησε να μιλήσει για ιδιωτικοποίηση; Επειδή λαχταρά να γίνει πιο γρήγορα αυτό που με μαθηματική ακρίβεια θα γινόταν, αν συνέχιζε την αριστερή διαχείριση του νεοφιλελευθερισμού και των Μνημονίων ο ΣΥΡΙΖΑ; Εκτός κι αν υπονοεί ότι έκανε δύο βήματα πίσω με τη συνθηκολόγησή του, αλλά δεν του έφταναν τα 4,5 χρόνια για να κάνει το μεγάλο άλμα προς τα μπρος, της ρήξης δηλαδή με επιτροπείες, θεσμούς, δανειστές, για να εξασφαλίσει την αναγκαία χρηματοδότηση για την δημόσια υγεία. Εκτός κι αν κρύβει σαν άσσο στο μανίκι για την επόμενη διακυβέρνηση, ένα πρόγραμμα όπου μπορείς και χωρίς κεντρική κρατική χρηματοδότηση, και με ημι-πτωχευμένα ασφαλιστικά ταμεία, και χωρίς ιδιώτες και χωρίς ΣΔΙΤ, να έχεις δημόσιο και δωρεάν σύστημα υγείας. Ή μπορεί να έχει εξασφαλίσει κρυφά κονδύλια από ΔΝΤ και ΕΕ, που μετά από καιρό κατάλαβαν ότι οι σύμμαχοι πρέπει να ανταποδώσουν τις θυσίες του ελληνικού λαού.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, όχι απλά δεν φρόντισε να θωρακίσει το ΕΣΥ με άψυχο και έμψυχο δυναμικό ενόψει της «επέλασης των νεοφιλελεύθερων βαρβάρων της ΝΔ», αλλά τους έστρωσε το δρόμο με ροδοπέταλα. Ιδεολογικά, με το ΤΙΝΑ, τη λογική του μικρότερου κακού, με το «τι να κάνουμε, αυτά έχουμε μ’ αυτά θα βολευτούμε». Θεσμικά – νομοθετικά με δεκάδες υπουργικές αποφάσεις, προεδρικά διατάγματα και νομοσχέδια που βήμα – βήμα εφάρμοζαν όλες τις Μνημονιακές δεσμεύσεις και την ουσία του νεοφιλευθερισμού για την υγεία. Μερικά μόνο παραδείγματα:

Η ΕΣΑΝ ΑΕ που επιβλέπει και επιβάλλει τη λογική των «ματωμένων εξιτηρίων»[5] – που ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταργούσε[6] –  συνέχισε να λειτουργεί κανονικότατα.  Μάλιστα, ο ΣΥΡΙΖΑ πήγε ένα βήμα παραπέρα, με τη θέσπιση των DRGs πιλοτικά σε 18 νοσοκομεία, μετεξέλιξη των ΚΕΝ (Κλειστά Ενοποιημένα Νοσήλεια), που η κυβέρνηση της ΝΔ σχεδιάζει να επεκτείνει σε όλα τα νοσοκομεία το αργότερο μέχρι τον Μάη του 2020. Σε τι διαφέρουν τα παραπάνω απ’τις προτάσεις του ΠΙΣ για βελτίωση της «αποδοτικότητας των Δημοσίων Νοσοκομείων που αποτελεί σήμερα απαγορευμένη έννοια»;

Το παιδιατρικό νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, δωρεά του ιδρύματος Νιάρχος[7], η ίδρυση του περίφημου νοσοκομείου Σαντορίνης που ανήκει στην ΑΕΜΥ Α.Ε – Ανώνυμη Εταιρεία Μονάδων Υγείας ΑΕ[8] και πολυδιαφημίστηκαν, είναι ή όχι πρότυπες κρατικοδίαιτες ιδιωτικές μονάδες υγείας υπό την «εποπτεία του Υπουργείου Υγείας»; Σε τι διαφέρει αυτό το μοντέλο «δημόσιας» υγείας απ’ το μοντέλο που προτείνει ο ΠΙΣ; “Το σύνολο των Δημοσίων Νοσοκομείων θα πρέπει να υπάγονται απευθείας σε ένα νέο εξειδικευμένο Δημόσιο Οργανισμό, το «ΕΣΥ ΝΠΔΔ», ο οποίος θα αναλάβει την οργάνωση, διοίκηση και λειτουργία όλης της προσφοράς Δημοσίων Υπηρεσιών Υγείας στη χώρα, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας. Το «ΕΣΥ ΝΠΔΔ» θα αποτελεί τον μητρικό φορέα…”

Ο νόμος 4498/2017 (για την εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2003/88/ΕΚ ως προς την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ιατρών και οδοντιάτρων του Ε.Σ.Υ), που συντάχθηκε από τον πρώην Γενικό Γραμματέα κ. Γ. Γιαννόπουλο και ψηφίστηκε από ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, για να ανασταλεί προσωρινά από τον ίδιο το συντάκτη του, λίγες μέρες αργότερα, αποτελεί την επιτομή του νεοφιλελευθερισμού στις εργασιακές σχέσεις των γιατρών, με ολέθριες συνέπειες στη λειτουργία των νοσοκομείων και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στους ασθενείς, με βάση την ευρωπαϊκή εμπειρία[9].

Η τριετής αναστολή του νόμου αυτού λήγει στις 18/11 του 2020. Η ΝΔ έχει πεδίο δόξης λαμπρό να ενεργοποιήσει το νόμο του ΣΥΡΙΖΑ και να εφαρμόσει μέχρι κεραίας της «ακραίες» προτάσεις του ΠΙΣ, χωρίς καν να τις επικαλεστεί: Παροχή στις δομές του ΕΣΥ της δυνατότητας να συνάπτουν ειδικές συμβάσεις με Ιδιώτες ιατρούς… προκειμένου να καλύπτουν επιτακτικές ανάγκες εφόσον οι τοπικές συνθήκες το επιβάλλουν… Θεσμοθέτηση της δυνατότητας πρόσληψης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν, ιατρικού ή νοσηλευτικού προσωπικού εις «αναπλήρωσιν» (locum) ελλείποντος (ευρισκομένου εν αδεία, ασθενούντος, συνταξιοδοτηθέντος κλπ) προσωπικού, μέχρι ολοκλήρωσης της διαδικασίας κανονικής πρόσληψης.

«Από την άλλη, μια μερίδα των νοσοκομειακών γιατρών θα διεκδικήσουν να δραστηριοποιηθούν κι αυτοί στον ιδιωτικό τομέα. Να σταματήσει δηλαδή η πλήρης κι αποκλειστική απασχόλησή τους στα δημόσια νοσοκομεία και να ανοίξουν και αυτοί ιδιωτικά ιατρεία. Αυτό θα το κάνουν και για να έχουν πρόσθετα έσοδα σημειώνει ο ΔΒ». Αυτά γράφει ο βουλευτής Αχαϊας του ΣΥΡΙΖΑ κ. Κώστα Μάρκου σε άρθρο του με τίτλο Έρχεται Αρμαγεδδώνας στα δημόσια νοσοκομεία.[10] Ο κ. Μάρκου, καθηγητής ενδοκρινολογίας, πρόεδρος του ΚΕΣΥ και ο κ.ΔΒ, editor του ygeianet.gr, στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ Υγείας και μέλος του Δ.Σ του ΠΙΣ, προβληματίζονται από κοινού για τη μερίδα των νοσοκομειακών γιατρών που θα διεκδικήσουν να δραστηριοποιηθούν στον ιδιωτικό τομέα αν εφαρμοστούν οι προτάσεις του ΠΙΣ. Ένα πολύ απλό ερώτημα:  Γιατί δεν έδωσαν σαν αριστεροί το καλό παράδειγμα καταργώντας πρώτα και κύρια τα προνόμια του μεγαλοκαθηγητικού ιατρικού κατεστημένου που έχει ακόμα τη δυνατότητα να δραστηριοποιείται νόμιμα και στα δημόσια νοσοκομεία και να διατηρεί και ιδιωτικό ιατρείο; Η «μεροληψία για το δημόσιο σύστημα υγείας» όμως σταματά εκεί που ξεκινά η συνειδητή μεροληψία για τα ιδιωτικά συμφέροντα.

Κατά τ’ άλλα είμαστε όλοι ενάντια στις προτάσεις του ΠΙΣ που «φέρνουν το ΕΣΥ στην προ-Γεννηματά εποχή που για να χειρουργηθείς έπρεπε να πουλήσεις χωράφι» όπως καυστικά σχολίασε ο ΔΒ που στήριξε μέχρι θανάτου τα έργα και τις ημέρες του ΣΥΡΙΖΑ στην υγεία.

Οι έντιμοι – μισθοσυντήρητοι γιατροί και υγειονομικοί, οι νέοι επιστήμονες, που καθημερινά δίνουν τη μάχη κάτω από αντίξοες συνθήκες για να κρατηθεί όρθιο το ΕΣΥ, οφείλουν να πρωταγωνιστήσουν σε έναν παρατεταμένο αγώνα υπεράσπισης της Δημόσιας και Δωρεάν Υγείας απέναντι στα «αριστερά» ή δεξιά σχέδια ισοπέδωσής της. Μαζί με την κοινωνία που δοκιμάζεται , τους εργαζόμενους και τους ανέργους να οικοδομήσουν μέτωπα αμφισβήτησης και αντίστασης στις πολιτικές που μετατρέπουν το κοινωνικό αγαθό της υγείας σε εμπορεύσιμο είδος για λίγους και εκλεκτούς.

[1] Αθήνα 16.10.2019 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προτάσεις του ΠΙΣ για το σύστημα Υγείας μετά τη Σύνοδο της Ολομέλειας των Προέδρων  (ΕΔΩ)

[2]ΟΕΝΓΕ για τη Συνέντευξη Τύπου του ΠΙΣ 17/10/19  Α.Π: 9788 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ (ΕΔΩ )

[3] Πρωτοσέλιδο εφημερίδας ΑΥΓΗ 17/10/19 (ΕΔΩ)

[4] State of Health in the EU Ελλάδα Προφίλ Υγείας 2017 (ΕΔΩ)

[5] Έρη Σαμικού – ΕΣΑΝ ΑΕ: Η θεμελίωση μιας εμπορευματοποιημένης κλινικής πραγματικότητας (ΕΔΩ)

[6] άρθρο της Αυγής της 30/08/14: ΣΥΡΙΖΑ: σε αιματηρά εξιτήρια ασθενών από το ΕΣΥ οδηγεί η ΕΣΑΝ ΑΕ (ΕΔΩ)

[7] άρθρο της Αυγής της 22/03/2018: Στην τελική ευθεία για το νοσοκομείο Παίδων Θεσσαλονίκης(ΕΔΩ)

[8] Τετράδια μαρξισμού – Πάνος Παπανικολάου:Το νέο μοντέλο ιδιωτικοποίησης στην Υγεία –  (ΕΔΩ)

[9] έρευνα Μαστρογιάννη: Η εφαρμογή της οδηγίας 2003/88/ΕΚ περί οργάνωσης του χρόνου εργασίας στο τομέα της υγείας,  Νομικό πλαίσιο και πρακτική εφαρμογή στα κράτη μέλη (ΕΔΩ)

[10]  Κώστας Μάρκου – thebest.gr :Έρχεται Αρμαγεδδώνας στα δημόσια νοσοκομεία (ΕΔΩ)