“Δεν μπορούμε να πούμε ότι δεν ξέραμε. Απόψε θα το ακούσουμε από το στόμα αυτών που το έκαναν”

Παραθέτουμε τη μικρή εισαγωγή που έκανε ο Χρίστος Γεωργάλας στην προβολή του ντοκιμαντέρ ΝΑΖΑ, στην πρώτη προβολή του στην Ελλάδα, στις Νύχτες Πρεμιέρας του 32ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας. Ο Χ. Γεωργάλας είναι γιατρός, συγγραφέας του βιβλίου “Ημερολόγιο Γάζας, Ιατρική εν μέσω Γενοκτονίας” που έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις ΤΟΠΟΣ | antapo/crisis.

Θα ξεκινήσω με τρεις αριθμούς.

Στους περισσότερους πολέμους, στην Ουκρανία, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, τα παιδιά είναι γύρω στο 5% των νεκρών. Στο Ολοκαύτωμα ήταν ένα στα τέσσερα. Στη Γάζα είναι πάνω από ένα στα τρία.

Ο δεύτερος αριθμός έρχεται από τον ίδιο τον ισραηλινό στρατό. Η δική του απόρρητη βάση δεδομένων, που αποκαλύφθηκε πέρσι, μετρά περίπου 8.900 νεκρούς μαχητές. Όλοι οι υπόλοιποι είναι άμαχοι. Δηλαδή σχεδόν εννιά στους δέκα νεκρούς.

Ο τρίτος αριθμός: περισσότεροι από 200 δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί στη Γάζα. Είναι περισσότεροι από όσους σε κάθε άλλο πόλεμο του αιώνα μας.

Και τίποτα από αυτά δεν είναι καινούργιο.

Τον Απρίλιο του 2024, ο Yuval Abraham αποκάλυψε στο +972 Magazine το «Lavender». Ήταν ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που έβγαζε λίστες στόχων από τα κινητά και τα κοινωνικά δίκτυα των ανθρώπων της Γάζας. Οι αξιωματικοί απλώς πατούσαν «εγκρίνεται». Ένα δεύτερο πρόγραμμα, το «Where’s Daddy?», ειδοποιούσε όταν ο στόχος γύριζε σπίτι του. Τότε βομβάρδιζαν, μαζί με όλη την οικογένεια. Για έναν απλό μαχητή επιτρέπονταν 15 με 20 νεκροί άμαχοι. Για έναν διοικητή, πάνω από 100.

Όλα αυτά τα ξέραμε πριν από δυόμισι χρόνια. Τα είδα κι εγώ με τα μάτια μου στη Γάζα, την άνοιξη του 2025. Τα είδαμε όλοι, κάθε μέρα, στις οθόνες μας.

Γιατί λοιπόν να ακούσουμε αυτούς που το έκαναν;

Την απάντηση τη δίνει ο ίδιος ο Yuval Abraham:

«Δεν μιλήσαμε με αυτούς τους στρατιώτες επειδή ήταν ο μόνος τρόπος να μάθουμε τι έκανε το Ισραήλ στη Γάζα. Όποιος είδε την καταστροφή, όποιος άκουσε τους ανθρώπους της Γάζας, ή απλώς πίστεψε όσα έλεγαν οι ίδιοι οι Ισραηλινοί ηγέτες, το ήξερε εδώ και χρόνια. Κάναμε αυτή την ταινία για έναν λόγο: οι καταθέσεις αυτών που υπολόγιζαν πόσοι αθώοι θα σκοτωθούν σε κάθε σπίτι, και που ξανά και ξανά έδιναν το πράσινο φως να βομβαρδιστούν ολόκληρες οικογένειες, κάνουν ακόμα πιο δύσκολη την άρνηση. Και η άρνηση είναι μέρος αυτού που επιτρέπει σε αυτά τα εγκλήματα να συνεχίζονται μέχρι σήμερα.»

Και συνεχίζει:

«Αυτή είναι μια ταινία για ένα σύστημα. Για διαταγές, πολιτικές και μοτίβα, όχι για εξαιρέσεις. Η μαζική θανάτωση αμάχων στη Γάζα δεν ήταν “τραγική παράπλευρη συνέπεια”. Ήταν προμελετημένη, υπολογισμένη και σκόπιμη. Γι’ αυτό μια επιτροπή του ΟΗΕ, οι μεγαλύτερες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ερευνητές από όλο τον κόσμο την ονομάζουν γενοκτονία.»

Προσέξτε κάτι ακόμα. Η ταινία δεν ασχολείται με τις τύψεις ή τα κίνητρα των στρατιωτών, και αυτό είναι συνειδητή επιλογή. Το κέντρο βάρους μένει εκεί που πρέπει: στα θύματα.

Γιατί οι καταθέσεις δεν είναι εξιλέωση. Είναι τεκμήρια. Εξιλέωση δεν υπάρχει χωρίς δικαιοσύνη. Και όπως στη Νυρεμβέργη, θα πρέπει να λογοδοτήσουν όχι μόνο όσοι το έκαναν, αλλά και όσοι το κάλυψαν – και το καλύπτουν ακόμα.

Ο Yuval Abraham και η Rachel Szor το πληρώνουν ακριβά. Οι οικογένειές τους στοχοποιούνται, οι ίδιοι απειλούνται.

Ο Αιμέ Σεζέρ το είχε πει από το 1950: η αποικιοκρατία δεν εκπολιτίζει, αποκτηνώνει. Και η βία που εξάγεις, κάποια στιγμή γυρίζει πίσω. Ο Φραντς Φανόν το είδε στην Αλγερία, σε βασανιστές που γύριζαν σπίτι και χτυπούσαν τα παιδιά τους. Σήμερα το βλέπουμε στο Ισραήλ, που στρέφεται ενάντια στα ίδια του τα παιδιά, όπως αυτοί οι δύο δημιουργοί.

Και εμείς;

Η Ελλάδα δεν είναι θεατής. Φέτος υπέγραψε σύμβαση 3 δις ευρώ με την Elbit, τη μεγαλύτερη πολεμική βιομηχανία του Ισραήλ. Από τα λιμάνια μας έχουν περάσει στρατιωτικά φορτία προς το Ισραήλ.

Η ευθύνη μας είναι απλή. Να ρωτάμε τι αγοράζει η χώρα μας και από ποιον. Να στηρίζουμε όσους αρνούνται να γίνουν συνένοχοι. Και να μην ξεχάσουμε όταν φύγουν οι κάμερες.

Δεν μπορούμε να πούμε ότι δεν ξέραμε. Απόψε θα το ακούσουμε από το στόμα αυτών που το έκαναν.

Καλή προβολή.

Χρίστος Γεωργάλας

Ο Χρίστος Γεωργάλας είναι γιατρός, χειρουργός κεφαλής και τραχήλου. Έχει επισκεφθεί τη Γάζα δύο φορές ως εθελοντής γιατρός και έχει γράψει το βιβλίο “Ημερολόγιο Γάζας, Ιατρική Εν Μέσω Γενοκτονίας”.