Ο Πέδρο Σάντσεθ και οι τεντζερέδες του Βιλαμπάχο

O Πέδρο Σάντσεθ, είναι ο πρωθυπουργός της Ισπανίας και ηγέτης του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Ο πρωθυπουργός μιας νατοϊκής χώρας που υπέγραψε το 2023 τη συμφωνία για την επέκταση της αμυντικής συμφωνίας της χώρας του με τις ΗΠΑ η οποία είχε ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της παρουσίας των Αμερικάνικων βάσεων στην Ιβηρική. Ο Σάντσεθ είναι θερμός υποστηρικτής της Ουκρανίας στο ρωσο-ουκρανικό πόλεμο. Είναι αρχηγός  της κουρελούς ισπανικής σοσιαλδημοκρατίας που σύρεται αν δεν πρωταγωνιστεί στο άρμα των νεοφιλελεύθερων επιλογών της γερασμένης γραφειοκρατικής Ευρώπης.

Χωρίς αμφιβολία, ο Πέδρο Σάντσεθ δεν είναι αντιιμπεριαλιστής οποιασδήποτε απόχρωσης. Ακριβώς το αντίθετο, o Σάντσεθ και η Ισπανία του είναι προσδεμένοι στο άρμα του ευρωπαϊκού και του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.

Γι αυτό το λόγο μας ξάφνιασε η παραφωνία του Σάντσεθ απέναντι στις ιαχές πολέμου στη Μέση Ανατολή. Γιατί ο Σάντσεθ επέλεξε δύο φορές να παραφωνήσει στο πλαίσιο της νατοϊκής Ευρώπης: η μία, όταν το φονικό στη Γάζα βρίσκονταν στην κορύφωσή του, με τις δηλώσεις του ενάντια στο γενοκτόνο Ισραήλ, και η δεύτερη, σήμερα, με τη δημόσια αντιπαράθεσή του με τον σφαγέα Τραμπ και την αντίθεσή του στον πόλεμο. Μια παραφωνία με αντιφάσεις, εφόσον δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την αποστολή της ισπανικής φρεγάτας στην Κύπρο, η οποία με πρόσχημα την ασφάλεια της Ευρώπης, σηματοδοτεί την εμπλοκή της Ισπανίας στον πόλεμο.

Για ποιους λόγους ο ιμπεριαλιστής Σάντσεθ παραφωνεί; Οι προσφιλέστερες απαντήσεις για την αντιιμπεριαλιστική αριστερά είναι  οι εξής δύο: 1) Η παραφωνία ήταν αποτέλεσμα της «από τα κάτω» πίεσης του αντιπολεμικού και του αντιιμπεριαλιστικού κινήματος. 2) Η παραφωνία δεν αποτελεί ειλικρινή στάση αλλά είναι ένα «κόλπο», εφόσον δεν συνοδεύεται από αντίστοιχες πράξεις. Ο σκοπός του Σάντσεθ είναι να εγκλωβίσει το αντιπολεμικό-αντιιμπεριαλιστικό κίνημα στις αδιέξοδες τακτικές της σοσιαλδημοκρατίας η οποία άλλα λέει και άλλα κάνει.

Και οι δύο εξηγήσεις είναι συζητήσιμες και η ορθότητά τους χρειάζεται ξεχωριστή ανάλυση. Αν, όμως, υποθέσουμε ότι είναι ορθές, τότε, πράγματι, το ισπανικό αντιιμπεριαλιστικό κίνημα έχει κάθε λόγο να απαιτήσει πράξεις και όχι λόγια, να οξύνει την ασυμβίβαστη αντιπαράθεσή του στον Σάντσεθ και να ξεσκεπάσει τα «κόλπα» του. Να ακολουθήσει μια γραμμή ρήξης με άμεσο όφελος, στην καλύτερη περίπτωση, την ενίσχυση της παραφωνίας Σάντσεθ.

Καλά ως εδώ. Όσα είπαμε ίσως και να ισχύουν για τη «μακρινή» Ισπανία η οποία έχει πρωθυπουργό τον Πέδρο Σάντσεθ. Τι γίνεται όμως στην Ελλάδα που δεν έχει πρωθυπουργό το Σάντσεθ αλλά τον αμερικανόδουλο Μητσοτάκη,  ο οποίος παραχωρεί «γη  και ύδωρ» στους φονιάδες των λαών της Μέσης Ανατολής; Τι γίνεται στη χώρα που η κυβέρνησή της προσπαθεί να μας πείσει ότι κάτι θα μείνει στο τσανάκι για να γλύψουμε αρκεί να είμαστε με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ; Τι γίνεται στη χώρα που η αντιπολίτευση παρακολουθεί αποσβολωμένη το Μητσοτάκη  να κερδίζει πολιτικούς πόντους υπερασπιζόμενος αγγλικές βάσεις στην Κύπρο και την αμερικάνικη βάση της Αλεξανδρούπολης, δήθεν συνδράμοντας τη Βουλγαρία; Τι γίνεται στην Ελλάδα  η οποία παριστάνει υποκριτικά την περιφερειακή δύναμη ασφάλειας και συγκροτεί ένα νατοϊκό και αμερικανόκτητο στρατό, αφαιμάζοντας το λαό της προς όφελος των ευρωπαϊκών, των αμερικάνικων και των ισραηλινών βιομηχανιών πολέμου; Ποια πρέπει να είναι η στάση της αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς στη χώρα μας απέναντι στις αντιπολεμικές παραφωνίες του Ισπανού πρωθυπουργού;

Στη χώρα που λέγεται Ελλάδα, πολιτικός αντίπαλος του αντιιμπεριαλιστικού κινήματος δεν είναι ο Σάντσεθ αλλά ο Μητσοτάκης, ο πρωθυπουργός της ιμπεριαλιστικής εξάρτησης και του πολέμου. Και η όποια ρηγμάτωση στο μπλοκ του ιμπεριαλισμού εκφράστηκε με την παραφωνία του Σάντσεθ δεν αντιστοιχεί στην πολιτική πραγματικότητα της Ελλάδας, σε αντίθεση με την Ισπανία. Εκεί το κίνημα μπορεί να αναμετρηθεί με τον ίδιο το Σάντσεθ και να δώσει πραγματικές μάχες για το βάθεμα αυτού του ρήγματος. Στην Ελλάδα το ρήγμα αυτό δεν είναι υπαρκτό. Μακάρι να υπήρχε, για να συζητούσαμε, σήμερα, διαφορετικά τους όρους με τους οποίους θα επιδιώκαμε το βάθεμά του. Αλλά δεν υπάρχει! Έτσι, η μοναδική αξία της παραφωνίας του Σάντσεθ για το ελληνικό κίνημα είναι συμβολική: επισημαίνει τη δυνατότητα της αμφισβήτησης του μονόδρομου της υποτέλειας της πολιτικής της χώρας από το αμερικανο-ισραηλινό κέντρο. Καμία άλλη! Και επιβάλλεται ως τέτοια να αξιοποιηθεί από το κίνημα στην παρούσα συγκυρία. Το ελληνικό αντιιμπεριαλιστικό κίνημα πρέπει να αντιπαρατεθεί με το Μητσοτάκη, να τον στριμώξει, να εξαναγκάσει αυτόν και τους διαδόχους του να αλλάξουν πολιτική καταδεικνύοντας ότι υπάρχουν και άλλες επιλογές, ακόμα και στο πλαίσιο του αστικού στρατοπέδου. Η αποτύπωση μιας τέτοιας παραφωνίας με υλικούς όρους θα είναι μια πραγματική τακτική νίκη του αντιιμπεριαλιστικού κινήματος.

Αντίθετη είναι η αντίληψη εκείνων των δυνάμεων που δίνουν προτεραιότητα στην αμφισβήτηση της παραφωνίας του Σάντσεθ, στην κατηγορηματική άρνηση της αξιοποίησής της από το ελληνικό αντιιμπεριαλιστικό κίνημα και στο «κατακεραύνωμα» όσων την επισημαίνουν. Πρόκειται για εκείνες τις δυνάμεις που σαν άδειοι τεντζερέδες που κάνουν θόρυβο μιλούν για «ρήξεις και ανατροπές» χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι οι υλικοί όροι γι αυτές οικοδομούνται βήμα-βήμα μέσα από συμπληγάδες και κινδύνους ενσωμάτωσης. Πρόκειται για δυνάμεις που νομίζουν ότι βρίσκονται στο Βιλαμπάχο της Ισπανίας και έχουν μπροστά τους το σοσιαλδημοκράτη Σάντσεθ, ενώ, στην πραγματικότητα, παλεύουν με τις ελληνικές σκιές του Σάντσεθ, με τον Τσίπρα, το Δούκα, το Βαρουφάκη και τους … «οπορτουνιστές», παραγνωρίζοντας συνειδητά πόσο απέχει ο κύριος αντίπαλος, ο Μητσοτάκης, από το Σάντσεθ. Το άλλοθι αυτών των δυνάμεων είναι η μέριμνα να μην παραστρατήσει το αντιπολεμικό – αντιμπεριαλιστικό κίνημα χωρίς να λογαριάζουν ότι το κίνημα, στην Ελλάδα, είναι ακόμα στη γέννησή του και σίγουρα δεν θα αναπτυχθεί με την αντίληψη που αποτυπώνεται στη λαϊκή ρήση: «μικρό το χωραφάκι μου μα να ΄ναι κατάδικό μου».  Ακριβώς επειδή φοβούνται τις σκιές περισσότερο απ’ τους πραγματικούς ανθρώπους, οι «τεντζερέδες του Βιλαμπάχο»  ποτέ δεν πρόκειται να εξαναγκάσουν Έλληνα πρωθυπουργό να παραφωνήσει με τα κελεύσματα του αμερικανο-ισραηλινού ιμπεριαλισμού. Είναι πραγματικά ακίνδυνοι για οποιαδήποτε τακτική νίκη του κινήματος στην Ελλάδα γιατί αγωνίζονται με ιδιοτέλεια, δίνοντας προτεραιότητα στη δική τους πολιτική ασφάλεια, χωρίς την διακινδύνευση που απαιτεί η δημιουργία των προϋποθέσεων για νίκες.

Η τακτική ενός κινήματος προκύπτει από θέσεις αρχών και στρατηγικής και από τη συγκυρία. Ούτε η πολιτική πράξη στη συγκυρία πρέπει να παραβιάζει αρχές αλλά ούτε και η επίκληση αρχών θα πρέπει να αποστερεί από το κίνημα τη μαχητικότητα και την αποτελεσματικότητά του για την επίτευξη ενδιάμεσων στόχων. Η τακτική του κινήματος δεν πρέπει να οδηγεί στον οπορτουνισμό αλλά ούτε και να παραπέμπει σε συμφωνίες απάνω σε στρατηγικούς στόχους ως προϋπόθεση για την υλοποίηση τακτικών στόχων. Γιατί σε αυτή την περίπτωση η στρατηγική γίνεται άλλοθι της απραξίας και της αναποτελεσματικότητας. Η τακτική, σε αντίθεση με τη στρατηγική, έχει να κάνει με το συγκεκριμένο, με το που, το πότε, το απέναντι σε ποιον και το μαζί με ποιον – παραμέτρους που αλλάζουν με τον τόπο, το χρόνο και το συσχετισμό δύναμης. Η τακτική θέλει ελιγμούς, αβαρίες και διακινδύνευση μακριά από την ασφάλεια των συμπαγών συγκροτήσεων και των υγειονομικών ζωνών. Κι αυτό γιατί ο αντίπαλος μας, ο ιμπεριαλισμός και ο πόλεμος, είναι ισχυρός και πολυπλόκαμος, είναι μια πραγματική τίγρης που κατασπαράσσει τους λαούς, όσο κι αν  τελικά είναι  μια ακίνδυνη χάρτινη τίγρης, ένα φετίχ που αναμένει την αποκαθήλωσή του, από τη σκοπιά της στρατηγικής.