Γράμμα ενός Χανιώτη

Αγαπητοί φίλοι της Πρωτοβουλίας,

Σας γράφω για να πω δυο λόγια για το θέμα της αμερικάνικης βάσης της Σούδας και για να χαιρετήσω τον αγώνα σας για το κλείσιμό της.

Τα αμερικάνικα πλοία άρχισαν να αράζουν στον όρμο Μαράθι της περιοχής Ακρωτηρίου, στον κόλπο της Σούδας, ήδη από το 1959, μόλις έξι χρόνια μετά την κύρωση της συμφωνίας για την εγκατάσταση αμερικάνικων βάσεων στην Ελλάδα από την κυβέρνηση του Παπάγου.

Από μικρό παιδί θυμάμαι τη μάνα μου να μου λέει ότι ο παππούς μου δούλεψε στην κατασκευή των εγκαταστάσεων της βάσης – ρουσφέτι του Μητσοτάκη. Κι έτσι έγινε ισόβιος ψηφοφόρος του. Δεν ήταν ο μόνος!  Αργότερα, θυμάμαι το συμμαθητή μου που η οικογένεια του είχε έρθει από την Αμερική κι ο πατέρας του δούλευε στην καντίνα της αμερικάνικης βάσης ως πολιτικό προσωπικό. Οι κάθε είδους Αμερικανο – κρητικοί  επιλέγονταν πάντα για τέτοιες θέσεις, θέλετε λόγω γλώσσας ή λόγω συνείδησης.

Με δυο λόγια, πάντα υπήρχαν κι ακόμα υπάρχουν Χανιώτες που είχαν και έχουν όφελος από τη λειτουργία της αμερικάνικης βάσης. Άνθρωποι που πούλησαν τη γη τους για να εγκατασταθεί η βάση, άλλοι που έστησαν επιχειρήσεις για να διασκεδάζουν οι Αμερικανο-νατοϊκοί.  Δείτε τι έγινε πρόσφατα στον εμπορικό σύλλογο Χανίων, με αφορμή τις κινητοποιήσεις που απέτρεψαν το αεροπλανοφόρο Τζέραλντ Φορντ να μείνει για επισκευές στη βάση της Σούδας. Οι έμποροι, οι ιδιοκτήτες καταλυμάτων, μπαρ και εστιατορίων είδαν τους Αμερικάνους σαν την «αρπακτή» που έχασαν, το σουβλάκι των 17 ευρώ που δεν πρόλαβαν να πουλήσουν και κατηγόρησαν όσους αγωνίζονται για να μην γίνει η Κρήτη αναπαυτήριο και ορμητήριο αρπακτικών ως υπονομευτές της οικονομίας του τόπου. Οι ίδιοι είναι που διαλαλούν ότι η αμερικάνικη βάση θα φέρει στρατιωτικούς και τις οικογένειες τους όλο το χρόνο – και εκτός τουριστικής σεζόν. Άνθρωποι μειωμένης κοινωνικής συνείδησης που μπροστά στην ατομική τους βόλεψη δεν τους νοιάζει κι ας χαθεί ο κόσμος όλος. Ούτε για τα παιδιά τους δε νοιάζονται αφού είναι κοινό μυστικό ότι οι καρκίνοι κι οι λευχαιμίες θερίζουν στο Ακρωτήρι περισσότερο απ’ ό,τι αλλού στα Χανιά. Και μιλούνε για το μέλλον του τόπου. Ό,τι φάμε σήμερα, είναι,  και για το αύριο, ό,τι φέρει ο γιαραμπής.

Στην πόλη, αγαπημένο μέρος των Αμερικάνων στρατιωτικών ήταν πάντα το ενετικό λιμάνι. Εκεί μεθοκοπούν στις εξόδους τους και κάνουν τις ασχήμιες τους. Πάντα γίνονταν φασαρίες με Αμερικάνους ναύτες.  Θυμάμαι ιστορίες για Χανιώτες που πέταγαν στη θάλασσα τους μεθυσμένους στρατιωτικούς… Μετά από κάθε επεισόδιο τους κλείνουν στη βάση μέχρι να ηρεμήσουν τα πνεύματα. Το 1977 μια ντουζίνα υπαξιωματικοί που πρόσβαλλαν μια Χανιωτοπούλα πολιορκούνταν σε μια ταβέρνα από περίπου δυο χιλιάδες Χανιώτες. Έπεσε «το ξύλο αρκούδας»!  Όμως δεν ήταν πάντα αυτή η κατάληξη. Το 2023 ναύτες του αεροπλανοφόρου Τζέραλντ Φορντ αφού ξυλοκόπησαν και παρενόχλησαν δυο δεκαπεντάχρονες έφυγαν ατιμώρητοι και φέρθηκαν με θράσος και απαξίωση ακόμα και στους αστυνομικούς που επιχείρησαν να τους ελέγξουν. Υπάρχει ένα ιδιαίτερο καθεστώς απαλλαγής από ποινικές διώξεις, που ονομάζεται «ετεροδικία». Ένα καθεστώς πλήρους ασυλίας για οποιαδήποτε αξιόποινη ενέργεια και να διαπράξουν. Με απλά λόγια, τα μέλη οποιασδήποτε στρατιωτικής ή άλλης αποστολής των ΗΠΑ μπορούν να παραβιάζουν τους νόμους και να διαπράττουν εγκλήματα επί ελληνικού εδάφους, χωρίς τον φόβο της τιμωρίας από την ελληνική δικαιοσύνη! Το άθλιο αυτό καθεστώς ισχύει επί δεκαετίες. Αυτή την αρνητική εικόνα στην τοπική κοινωνία προσπαθούν ν’ αλλάξουν τα τελευταία χρόνια. Και στέλνουν τους Αμερικάνους σε σχολεία, με τη συνεργασία του «καλού» δημάρχου της πόλης μας, και βάφουν τις αυλές και κάνουν και μαθήματα για πρώτες βοήθειες. Λύκοι με προβιά προβάτου!

Το 1990 ήταν η χρονιά που το κίνημα κατά των βάσεων σημάδεψε ανεξίτηλα την ιστορία της πόλης. Ήταν καλοκαίρι και η κυβέρνηση του Μητσοτάκη είχε ανανεώσει τη σύμβαση για την αμερικανο-νατοϊκή βάση της Σούδας. Στις  23 Ιουλίου οι Χανιώτες συγκεντρώθηκαν ειρηνικά στη Νομαρχία για να διαδηλώσουν την αντίθεσή τους και βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη βία των ΜΑΤ που επιτέθηκαν άγρια με εντολή του Νομάρχη και της κυβέρνησης. Η περιοχή της πλατείας Δικαστηρίων γρήγορα έγινε πεδίο μάχης. Φωτιές, καμένα λάστιχα για προστασία από τα δακρυγόνα, και πετροβολητό. Ανοιγμένα κεφάλια από κατευθείαν βολές δακρυγόνων, πυροβολισμοί και συλλήψεις. Το κτίριο της Νομαρχίας κάηκε ολοσχερώς κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων που κράτησαν μέχρι αργά το βράδυ. Όλη η πόλη ήταν «στο πόδι» και η μεγάλη πλειοψηφία των Χανιωτών ήταν συγκεντρωμένη στην πλατεία. Την επόμενη μέρα έγινε ξανά μεγαλειώδης συγκέντρωση διαμαρτυρίας που πλημμύρισε την πλατεία ζητώντας την απομάκρυνση της βάσης, την απελευθέρωση των συλληφθέντων, καταδίκαζε την κρατική βία και κήρυττε τον νομάρχη «ανεπιθύμητο». Αυτό ήταν το φρόνημα της πλειοψηφίας του χανιώτικου λαού τότε, και θέλω να πιστεύω, και σήμερα. Οι Χανιώτες είμαστε λαός φιλόξενος κι αγαπάμε αυτούς που μας σέβονται. Έχουμε «ψηλά» το αίσθημα της τιμής, του δίκιου κι αγαπάμε την πατρίδα μας, τη δημοκρατία και την εθνική ανεξαρτησία.

Γι αυτό και θέλω να σας ευχαριστήσω από καρδιάς για την πρωτοβουλία που πήρατε. Οι καιροί που ζούμε είναι δύσκολοι με τον πόλεμο να έχει φτάσει στη γειτονιά μας. Ο τόπος μας έχει γίνει στόχος με αποκλειστική ευθύνη των Αμερικάνων και της κυβέρνησης του Μητσοτάκη. Είναι χρέος μας να  αγωνιστούμε μαζί με όλους τους Έλληνες για να διώξουμε από τον τόπο μας το καρκίνωμα που λέγεται Αμερικάνικη βάση της Σούδας.

Με εκτίμηση,

Ένας Χανιώτης