english

Λίγες σκέψεις για το μεταναστευτικό ζήτημα: Για μια συζήτηση που δεν άνοιξε ποτέ

Λίγες σκέψεις για το μεταναστευτικό ζήτημα: Για μια συζήτηση που δεν άνοιξε ποτέ

Της Νάσιας Πλιακογιάννη.

Η κουβέντα για το μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα θα πρέπει να ανοίξει με μερικές παραδοχές. Αρχικά, η αριστερά δεν κατάφερε ποτέ να συγκροτήσει μια βιώσιμη και ολοκληρωμένη άποψη για το ζήτημα, ικανή να μεταφραστεί σε πολιτική, να αναμετρηθεί, να καταστεί ηγεμονική, να πείθει, να στρατεύει.

Περάσαν οι εποχές των μεγάλων αντιπολεμικών συλλαλητηρίων, οι εποχές που ο κόσμος θα έβγαινε στους δρόμους να βροντοφωνάξει ενάντια στο ΝΑΤΟ, οι εποχές που θα άνοιγε χωρίς δεύτερη σκέψη τα σπίτια του να περιθάλψει Σέρβους πρόσφυγες πολέμου. Σήμερα η αριστερά μοιάζει μουδιασμένη, ανίκανη να αρθρώσει πολιτικό λόγο, ανίκανη να προβάλλει επιχειρήματα, πέραν του ανθρωπισμού. Έπειτα, η αριστερά βρέθηκε παντελώς απροετοίμαστη, ανίκανη να αναγνωρίσει την σφοδρότητα της κατάστασης και να λάβει δράση, πέρα από κάποιες πρωτοβουλίες αλληλεγγύης- κάλυψης της απουσίας του κράτους, αναγκαίες και απαραίτητες μεν αλλά που φυσικά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποτελέσουν απάντηση. Τρίτον, η αριστερά απέτυχε παταγωδώς να δει και να αντιμετωπίσει το ζήτημα στην ολότητα του, να το συνδέσει με την περίοδο και την πάλη της, να το μετακινήσει από τη σφαίρα του αποσπασματικού και να το φέρει στη σφαίρα του κεντρικού, τοποθετώντας το στο μυαλό της ως κομμάτι της ταχτικής και της στρατηγικής της.

Πέραν από το να μιλήσει για την άνοδο της ακροδεξιάς απειλής, άφησε ζητήματα που συνδέονται άμεσα με το μεταναστευτικό- προσφυγικό ασχολίαστα. Ζητήματα ιμπεριαλισμού, ΕΕ, εθνικής ταυτότητας κλπ. μείναν στο περιθώριο μιας κουβέντας που επικεντρώθηκε στην ανθρωπιστική κρίση, στους θανάτους, στο εμπόριο ζωών, σημαντικά μεν που όμως από μόνα τους ποτέ δεν θα μπορούσαν να σχηματίσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για το ζήτημα, πόσο μάλλον να συγκροτήσουν πολιτική απάντηση. Τέλος, η αριστερά φοβήθηκε. Ανίκανη να βγει στην επίθεση μπήκε από την αρχή σε θέση άμυνας, πρόβαλε αδύναμες απαντήσεις στα επιχειρήματα του αντιπάλου και χάρισε το ζήτημα κυριολεκτικά στην άκρα δεξιά. Ο αντίπαλος το έκανε σημαία. Πάνω στα πτώματα των χιλιάδων πνιγμένων του Αιγαίου χτίζεται το νέο καθεστώς αυταρχισμού και ολοκληρωτισμού στην Ευρώπη, χτίζεται η νέα ΕΕ του κέντρου. Πάνω στο ανθρώπινο δράμα συνθλίβονται οι δημοκρατικές κατακτήσεις, ενθρονίζεται το κράτος έκτακτης ανάγκης και ξεσπούν οι νέοι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι του μέλλοντος. Η αριστερά δεν είχε γι' αυτά τίποτα να πει. Συχνά δε ενστερνίστηκε την πολιτική του αντιπάλου παίζοντας για τα καλά το παιχνίδι του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση ΣΥΡΙΖΑ, που βάφτισε τα στρατόπεδα συγκέντρωσης hotspot και τα “πούλησε” στο κοινό ως δομές αλληλεγγύης, κατηγορώντας την κοινωνία για τις ρατσιστικές αντιδράσεις της και χαρίζοντας κυριολεκτικά το λαό στη μισαλλοδοξία και το φασισμό.

Το τι θα μπορούσε να αποτελέσει μια αριστερή απάντηση στο μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα είναι μια μεγάλη και δύσκολη συζήτηση. Ξεκινάει από το διαζύγιο της αριστεράς με την θεωρία, την αδυναμία της να αναλύσει την κατάσταση. Πνιγμένη στον ευρωκεντρισμό και τον κοσμοπολιτισμό, έχοντας από χρόνια πάρει διαζύγιο με το ταξικό ζήτημα και την εργατική τάξη, αποδεχόμενη θέσεις και απόψεις του συστήματος σύρθηκε κυριολεκτικά πίσω από ένα σύστημα που συστηματικά αναπαράγει την φυλετική και θρησκευτική μισαλλοδοξία ως μέσω διάσπασης του αιώνιου αντιπάλου του, των καταπιεσμένων και της εργατικής τάξης, ένα σύστημα που μέσα στα αδιέξοδα της κρίσης του εντείνει την επίθεση του ενάντια στους αδύναμους τους πλανήτη, τις εργατικές τάξεις των χωρών της περιφέρειας και τους πρόσφυγες, και δημιουργεί τους νέους εσωτερικούς και εξωτερικούς της εχθρούς, για να δικαιολογήσει να εγκλήματα που ήρθαν και έρχονται. Πως μπορείς να μιλήσεις σήμερα για το προσφυγικό ζήτημα αν δεν έχεις ουσιαστική ανάλυση για τον ιμπεριαλισμό στον 21ο αιώνα, ένα θέμα που είχε σχεδόν περάσει στη σφαίρα της μεταφυσικής για την αριστερά; Αν δεν τοποθετήσεις στο κέντρο της πάλης σου την ΕΕ και τον διεθνή της ρόλο, δεν την καταγγείλεις ανοιχτά, δεν μιλήσεις για την ιδεολογική και ταξική κυριαρχία και αναπαραγωγή στο εσωτερικό της, δεν αρνηθείς τις πολιτικές της, δεν σπάσεις τα δεσμά της; Πως μπορείς να μιλήσεις για την διεθνή αλληλεγγύη αν δεν αναλύσεις το ζήτημα του έθνους και της πατρίδας, της εθνικής και πολιτισμικής ταυτότητας, ζητήματα που έχουν αφεθεί τελείως στην άκρα δεξιά και τον νεοναζισμό; Πως μπορείς να συγκροτήσεις την απάντηση αν δεν μπορείς να αναλύσεις το ταξικό ζήτημα σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, να μιλήσεις ανοιχτά για την καταπίεση και να φέρεις κοντά καταπιεσμένα στρώματα απέναντι στον κοινό αντίπαλο, αν δεν στοχεύσεις στην συγκρότηση της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων στρωμάτων και στην από κοινού πάλη τους; Τι έχεις να πεις αν δεν εντάξεις το ζήτημα στη στρατηγική σου, δεν μιλήσεις για την αναγκαιότητα διεθνών συνεργασιών και δημιουργίας νέων πολιτικών υποκειμένων, που να ξεπερνούν τα όρια του εθνικού, την αναγκαιότητα συγκρότησης ενός αντίπαλου δέους ενάντια στη βαρβαρότητα του συστήματος, ενάντια στον φυσικό εκμεταλλευτή και καταπιεστή, τον καπιταλισμό, δεν πεις ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός ενάντια σε μια γενίκευση της ιδεολογίας του ΤΙΝΑ;

Είναι όμως το ζήτημα μόνο ιδεολογικό; Φυσικά και όχι. Πρώτα και κύρια είναι βαθιά πολιτικό, άμεσα συνδεδεμένο με το θα πει αριστερή πολιτική στο σήμερα, ποια είναι τα καθήκοντα της αριστεράς, πως ορίζεται και αυτοπροσδιορίζεται (και σε τελική ανάλυση, αν θέλουμε να τοποθετήσουμε το ζήτημα στην ελληνική πραγματικότητα του σήμερα, τι θα πει κυβέρνηση της αριστεράς και πότε μια κυβέρνηση έχει το δικαίωμα να αυτοχαρακτηριστεί ως τέτοια). Θα πρέπει επιτέλους να γίνουμε ικανοί να διαμορφώσουμε πολιτική που να μπορεί να φτάσει στο λαό, να συγκινήσει και να στρατεύσει τις μάζες. Και αυτή δεν μπορεί σίγουρα να βασίζεται στα επιχειρήματα ανθρωπισμού και στις επικλήσεις κοινής λογικής, που καλές μεν αλλά η πραγματικότητα έχει αποδείξει ότι έχουν όριο. Όταν θέλεις να λέγεσαι αριστερός και αντιιμπεριαλιστής οφείλεις έμπρακτα να αναμετρηθείς αρχικά με την πραγματικότητα, όχι μόνο να την αναγνωρίσεις αλλά να παλέψεις και να την αλλάξεις. Σε τελική ανάλυση, εκεί ακριβώς θα διαφοροποιηθεί η αριστερά και τελικά θα κριθεί.

Οφείλεις να αρνηθείς οποιαδήποτε συνεργασία με ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς, βλέπε ΝΑΤΟ, να τους καταγγείλεις ανοιχτά και άφοβα και να μιλήσεις για τα πραγματικά κίνητρα των παρεμβάσεων τους, που φέρνουν τον πόλεμο και τον θάνατο στα θαλάσσια σύνορά σου. Όπως λέει και ένας φίλος, το να φέρνεις το ΝΑΤΟ στο Αιγαίο να αντιμετωπίσει το προσφυγικό ζήτημα είναι σαν να βάζεις τα διεθνή καρτέλ που ελέγχουν το εμπόριο ναρκωτικών να χτίσουν κέντρα απεξάρτησης. Να μιλήσεις για τον ρόλο των ΗΠΑ και των διεθνών ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και παιχνιδιών για τον έλεγχο της Μέσης Ανατολής, για την ένταση των ανταγωνισμών στην περιοχή μετά το ξέσπασμα της κρίσης, για τα ιμπεριαλιστικά σχέδια διάλυση κρατών και εθνών προς εξυπηρέτηση συγκεκριμένων οικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων. Να αρνηθείς να πάρεις το μέρος τους, να σπάσεις τα δεσμά.

Οφείλεις να καταγγείλεις την ΕΕ, αυτήν την εκβιαστική, φασιστική και τιμωρητική ΕΕ που για άλλη μια φορά απέδειξε ότι όχι μόνο δεν αλλάζει αλλά ότι στη δύνη της κρίσης και των εσωτερικών της αντιθέσεων όλο και φασιστικοποιείται, εντείνοντας τις επιθέσεις της στους λαούς και προσπαθώντας να βρει εξιλαστήρια θύματα για τις «εκτάκτου ανάγκης» πολιτικές της και την ένταση της «φρουριοποιησής» της. Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για την Σενγκεν την στιγμή που τα ελληνικά σύνορα είναι στην πράξη κλειστά, δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για διεθνή αλληλεγγύη στην ΕΕ για την κοινή αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος τη στιγμή που είναι φανερό ότι κανένας δεν ενδιαφέρεται πραγματικά να αναλάβει καμία ευθύνη, ότι είναι ευκολότερο και προτιμότερο γι’ αυτούς να συνεχίσουν να δημιουργούν αποθήκες ανθρώπων από το να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους απέναντι σε αυτό το στοιχειώδες πλαίσιο προστασίας δικαιωμάτων του ανθρώπου που οι ίδιοι θεωρητικά προώθησαν και τόσο εύκολα ξέχασαν. Αυτή τη στιγμή η χώρα πληρώνει της ευθύνες που άλλοι με τη στάση τους τόσα χρόνια δημιούργησαν και ταυτόχρονα δεν έχει καν το δικαίωμα να χαράξει εθνική πολιτική, υπό την απειλή των αιώνιων κυρώσεων. Μπορούμε και χωρίς αυτούς.

Οφείλεις να ανοίξεις μονομερώς τα σύνορά σου. Για τον καπιταλισμό η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων ξεκινάει και τελειώνει εκεί που αρχίζουν τα οικονομικά και ταξικά του συμφέροντα, θυμάται δε ότι έχει πατρίδα μόνο όταν πρόκειται να εκμεταλλευτεί και κάνει πολέμους. Η αριστερά πρέπει να μιλήσει ανοιχτά για το ζήτημα των συνόρων, της εθνικής και πολιτισμικής ταυτότητας, του διεθνισμού, να φέρει κοντά, να ενώσει στην πάλη, να απελευθερώσει. Όταν βλέπεις χιλιάδες ανθρώπους να πνίγονται στη θάλασσα σου κάθε μέρα και εσύ δεν κάνεις τίποτε γι’ αυτό, δεν είσαι αριστερός, είσαι συνένοχος στο έγκλημα. Όσο ο πόλεμος συνεχίζεται θα συνεχίζονται και οι ροές προσφύγων. Το να τους πνίγεις εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών ελίτ και τίποτε παραπάνω.

Οφείλεις να στήσεις έναν μηχανισμό προστασίας των ανθρώπων αυτών, αναγνωρίζοντας τα δικαιώματα τους βάσει του διεθνούς δικαίου και παίρνοντας μέτρα για την ανακούφιση τους. Να δημιουργήσεις μηχανισμούς απονομής ασύλου, παροχής στήριξης και βοήθειας, ένταξης στην τοπική κοινωνία, επανένωσης οικογενειών, να προωθήσεις μια κουλτούρα αλληλεγγύης κλπ. κλπ. Και οφείλεις να τα κάνεις ως κράτος και ως κυβέρνηση, να μην μεταθέσεις τις ευθύνες σου και να παίξεις ρόλο. Σε τελική ανάλυση, να γίνεις παράδειγμα. Το να αφήνεις το παιχνίδι στις διάφορες ΜΚΟ είναι όχι μόνο παραδοχή της ανικανότητας σου αλλά και στήσιμο ενός μηχανισμού που κερδοσκοπεί νόμιμα πάνω στον ανθρώπινο πόνο.

Οφείλεις να παίξεις διεθνή ρόλο. Να σταθείς ισχυρός στο ύψος των περιστάσεων, να πάρεις πρωτοβουλίες συνεργασίας για την άμεση αντιμετώπιση της κατάστασης, να παίξεις ρόλο στη δημιουργία διεθνών μπλοκ που θα βάλλουν τα ζητήματα στην πραγματική τους βάση και θα αναδείξουν και θα αντιπαλέψουν τις πραγματικές αιτίες, να πρωτοστατήσεις στη δημιουργία του αντίπαλου δέους με τη θέση και την πράξη σου, να απαντήσεις με θάρρος σε όποιες απειλές για την δική σου εθνική ακεραιότητα, να γίνεις επιτέλους θετικό παράδειγμα για τον υπόλοιπο πλανήτη. . Παραμένοντας αμερικανόδουλος και ευρωλιγούρης το μόνο που καταφέρνεις είναι να σκύβεις για άλλη μια φορά το κεφάλι όταν οι “εταίροι” σου κουνάνε για άλλη μια φορά το δάχτυλο. Πρέπει να πάρεις θέση στο διεθνές παιχνίδι και αυτή να είναι με τους λαούς.

Όχι η κατάσταση δεν είναι εύκολη. Και οι απαντήσεις ούτε ξεκάθαρες είναι ούτε απλές. Όμως η κουβέντα είναι αναγκαίο να ανοίξει. Όσο δεν αναμετρόμαστε μαζί τους τόσο ο αντίπαλος θα παίζει μπάλα, τόσο η ακροδεξιά θα κερδίζει ακροατήρια και θα διεισδύει στις λαϊκές μάζες. Και πρέπει να διαλέξουμε πλευρά, όχι αφαιρετικά και ανθρωπιστικά αλλά αναλογιζόμενοι ότι το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα είναι πεδία ταξικής πάλης, αναπαραγωγής του συστήματος και ιμπεριαλιστικής πάλης. Ο ΣΥΡΙΖΑ ξεκάθαρα διάλεξε. Οι υπόλοιποι χρειαζόμαστε μια νέα ιδεολογική και πολιτική προσέγγιση στο ζήτημα και μια πολιτική πρόταση βιώσιμη και ικανή να φτάσει στο λαό, να αναμετρηθεί με τα στερεότυπα και τα κατεστημένα, να τον κερδίσει και να τον στρατεύσει. Και την χρειαζόμαστε χθες.

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Ανατροπή τώρα! Πέντε προτάσεις για το προσφυγικό »

Προσθήκη σχολίου

Make sure you enter the (*) required information where indicated.Basic HTML code is allowed.

επιστροφή στην κορυφή